Wat is openBIM en waarom is het cruciaal voor circulair samenwerken?
Stel je voor: je bouwt een huis van oude bakstenen, hout van gesloopte pakhuizen en isolatie van vlas. Dat is circulair bouwen.
Maar hoe zorg je dat al die materialen straks weer makkelijk uit elkaar gehaald en hergebruikt kunnen worden?
Dan heb je openBIM nodig. Het is niet spannend, maar wel ontzettend handig. OpenBIM zorgt ervoor dat iedereen in je bouwproject dezelfde taal spreekt, zonder dat je vastzit aan één duur softwarepakket. In dit stuk leg ik je uit wat het is en waarom het onmisbaar is voor circulair samenwerken.
Wat is openBIM eigenlijk?
OpenBIM staat voor Open Building Information Modeling. Het is een manier om gebouwen digitaal te delen, met alle details erbij.
Denk aan tekeningen, materialen, maten en zelfs hoe iets gemonteerd moet worden. Het belangrijkste is dat het open standaarden gebruikt, zoals IFC (Industry Foundation Classes). Dat betekent dat je het kunt openen in verschillende softwareprogramma’s, zonder dat het kapotgaat.
Stel je voor: jij werkt met Revit, je collega met Archicad en de aannemer gebruikt Solibri.
Met openBIM kunnen jullie allemaal hetzelfde model bekijken en bewerken. Geen gezeur over bestandsformaten die niet werken. Het is als een universele stekker voor bouwdata. Zo simpel is het.
Waarom is dat belangrijk? Omdat bouwen steeds meer een teamsport wordt.
Je hebt architecten, constructeurs, aannemers en leveranciers nodig. Zonder openBIM loop je vast in communicatieproblemen. Met openBIM werkt alles soepel, ook als je werkt met biobased materialen of hergebruikte elementen.
Waarom openBIM cruciaal is voor circulair bouwen
Circulair bouwen draait om materialen hergebruiken. Je wilt weten wat er in je gebouw zit, waar het vandaan komt en hoe je het straks weer kunt demonteren.
OpenBIM geeft je die informatie. Elk materiaal krijgt een plekje in het digitale model, met specificaties zoals gewicht, samenstelling en herkomst. Stel je bouwt een kantoor van hergebruikte houten balken.
Met openBIM leg je vast: deze balken komen van een gesloopt pakhuis aan de Keizersgracht, ze zijn 12 meter lang, en ze wegen 45 kilo per stuk.
Later, als je het pand sloopt, weet je precies hoe je ze moet verwijderen en waar je ze opnieuw kunt inzetten. Zonder deze data ben je het overzicht kwijt. Een ander voordeel: openBIM ondersteunt urban mining. Dat is het oogsten van materialen uit bestaande gebouwen.
Je scant een pand, bouwt een BIM-model en ziet direct welke materialen bruikbaar zijn. Door een BIM-protocol voor je circulaire project op te stellen, maak je hergebruik van stalen frames, bakstenen of biobased isolatieplaten een stuk efficiënter.
Hoe openBIM werkt in de praktijk
OpenBIM draait om standaarden. De belangrijkste is IFC.
IFC is een bestandsformaat waarin alle bouwdata wordt opgeslagen. Het is niet perfect, maar het werkt. Je kunt een IFC-bestand openen in bijna elke BIM-software, zonder dat je een betaald abonnement nodig hebt. Een typisch openBIM-project begint met een model.
De architect tekent het gebouw in Revit, de constructeur voegt berekeningen toe in Tekla, en de materiaalleverancier uploadt specificaties van biobased materialen. Alles wordt samengevoegd in één IFC-bestand.
Je kunt het bekijken met gratis tools zoals BIMcollab ZOOM of Solibri Anywhere.
OpenBIM is niet alleen voor grote projecten. Een kleine aannemer kan het ook gebruiken. Stel je bouwt een tiny house van hergebruikt hout.
Je maakt een simpel BIM-model, voegt materialen toe en deelt het met je leverancier. Kosten? Een basismodel bouwen kost niets als je gratis software gebruikt. Betaalde tools zoals Revit kosten €2.000-€3.000 per jaar, maar je kunt ook goedkopere alternatieven proberen.
Varianten en kosten van openBIM-tools
Er zijn verschillende tools voor openBIM, afhankelijk van je budget en behoeften. Hieronder een overzicht: De keuze hangt af van je project.
- Gratis tools: BIMcollab ZOOM (€0), Solibri Anywhere (€0), FreeCAD (€0). Ideaal voor kleine projecten of starters.
- Betaalde tools: Revit (€2.500 per jaar), Archicad (€2.200 per jaar), Solibri Office (€1.500 per jaar). Geschikt voor professionele teams.
- Cloud-oplossingen: Trimble Connect (vanaf €50 per maand), BIM 360 (vanaf €75 per maand). Handig voor samenwerken op afstand.
Voor een circulair huis met biobased materialen kun je prima starten met gratis tools. Grotere projecten, zoals een kantoor van 1.000 m², hebben meer functionaliteit nodig. Reken op €1.000-€5.000 voor software, afhankelijk van de grootte van je team.
Let op: openBIM is niet alleen software. Het is ook een werkwijze.
Je moet tijd investeren in het opzetten van standaarden, zoals hoe je materialen labelt. Een workshop kost €200-€500 per persoon, maar het bespaart je later veel fouten.
Praktische tips voor openBIM in circulaire projecten
Begin klein. Pak een eenvoudig project, zoals een schuur van hergebruikt hout. Gebruik gratis software en oefen met het toevoegen van materialen.
Zo leer je de basis zonder geld te verspillen. Stel standaarden op.
Spreek af hoe je materialen benoemt. Gebruik bijvoorbeeld een code voor elk element: HOUT-001 voor een balk van hergebruikt eiken.
Dit maakt het model overzichtelijk en herbruikbaar. Werk samen met leveranciers. Vraag ze om hun materialen als IFC-bestand aan te leveren.
Voor biobased isolatie van vlas of hennep kun je contact opnemen met bedrijven als BioBased Buildings.
Zij leveren vaak gratis data aan. Test het demonteren. Bouw in je model de sloop in. Zie je problemen? Pas het aan. Dit voorkomt verrassingen later. Circulair bouwen is een proces, en openBIM helpt je het bij te houden.
Door een CDE in te richten voor je bouwteam, werk je efficiënter samen. Investeer in training. Een basiscursus openBIM kost €300-€800.
Het loont zich snel, zeker wanneer je inzicht hebt in wat een BIM-modelleur kost met een specialisatie in circulair bouwen.
Zo bouw je aan een toekomstbestendige praktijk.