Verzekeringstechnische aspecten van bouwen met tweedehands materialen
Je staat op het punt om je droomhuis te bouwen of je bestaande woning te verbouwen. Je wilt het anders.
Duurzamer, met een lagere CO2-voetafdruk en een verhaal. Je bent niet de enige. Steeds meer bouwers en verbouwers kiezen voor tweedehands materialen.
Denk aan prachtige hergebruikte bakstenen van een gesloopte fabriek, eiken balken van een oude schuur of zelfs de gevelpanelen van een kantoorpand dat net gesloopt is.
Dit heet urban mining: materialen uit de 'mijn' van de bestaande voorraad halen. Het is een fantastische ontwikkeling voor het milieu en je portemonnee. Maar er is een klein addertje onder het gras dat vaak over het hoofd wordt gezien: verzekeringen.
Waarom tweedehands materialen een verhaal apart zijn
Stel je voor: je bouwt je huis met gloednieuwe materialen uit de bouwmarkt.
Als er iets misgaat, wie is er dan verantwoordelijk? Meestal de fabrikant of de leverancier. Ze geven garantie en er zijn duidelijke normen en certificaten voor nieuwe producten.
Met tweedehands materialen werkt dat net even anders. Je koopt bijvoorbeeld een partij gebruikte Douglas houten balken, 10x10 cm, van een oude schuur.
Ze zien er prachtig uit, maar heb je ook zicht op hun verleden?
De kern van het probleem is onzekerheid. Een verzekeraar houdt van zekerheid. Die wil precies weten wat hij verzekert. Bij een nieuw product weet de verzekeraar dat het voldoet aan de huidige bouwvoorschriften.
Bij een tweedehands product is dat niet altijd het geval. Het materiaal kan verouderd zijn, verborgen gebreken hebben of niet meer voldoen aan de nieuwste veiligheidseisen, zoals brandveiligheid of constructieve eisen. Daarom is het belangrijk om dit op een andere manier te waarborgen.
Hoe werkt dat dan in de praktijk?
Stel je bouwt een huis en je gebruikt 1.000 tweedehands bakstenen. Ze kosten €0,30 per stuk in plaats van €0,80. Mooi meegenomen.
Als je aannemer ze verwerkt, is het essentieel dat hij dit doet volgens de regels van de kunst. Hij moet controleren of de stenen nog sterk genoeg zijn en ze op de juiste manier verwerken met de juiste mortel. Zorg dat hij dit proces vastlegt in de bouwtekeningen en het bouwplan. Een bouwtechnische keuring is je beste vriend.
Voordat je met de bouw begint, kan een onafhankelijke expert kijken naar de constructieve delen die je hergebruikt. Denk aan de draagbalken van een oude loods.
Laat ze keuren en rapporteer de uitkomst. Dit rapport leg je bij je bouwaanvraag en bij je verzekeraar.
De rol van je aannemer
Zo toon je aan dat je bewust en zorgvuldig omgaat met hergebruikte materialen. Je haalt de onzekerheid weg. Je aannemer is hierin je belangrijkste partner.
Kies voor een aannemer die ervaring heeft met circulair bouwen. Vraag hem expliciet naar de kwaliteitsborging van circulaire materialen en de verzekeringstechnische kant van hergebruik.
Een goede aannemer weet dat hij zijn eigen aansprakelijkheidsverzekering (AVB) hierop moet afstemmen. Hij moet kunnen aantonen dat hij de materialen deskundig heeft verwerkt. Vraag hem naar zijn ervaringen met projecten waarbij ze bijvoorbeeld gebruikte gietijzeren ramen of oude pannen hebben verwerkt.
Soorten verzekeringen en wat ze dekken
Je hebt te maken met een paar verschillende verzekeringen. Allereerst is er de opstalverzekering, oftewel de woonhuisverzekering.
Deze dekt de schade aan je huis zelf, bijvoorbeeld door brand of storm. Als je huis gebouwd is met materialen die al wat ouder zijn, kan de verzekeraar vragen stellen.
Ze willen weten of het risico op brand of lekkage niet hoger is dan gemiddeld. Een rieten dak van 50 jaar oud is iets anders dan een rieten dak van nieuw riet. De tweede is de aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven (AVB) van je aannemer. Deze dekt schade die hij per ongeluk veroorzaakt.
Als hij bij het verwerken van een oude betonvloer een fout maakt die later tot een scheur leidt, dan is dat zijn verantwoordelijkheid.
Zorg dat zijn polis het verwerken van tweedehands materialen expliciet noemt. Soms sluiten verzekeraars dit uit of eisen ze extra maatregelen. De derde is de CAR-verzekering (Construction All Risks).
Dit is een tijdelijke verzekering tijdens de bouw. Deze dekt schade aan het bouwwerk zelf en aan materialen, ook diefstal.
Als je een partij dure, gebruikte zonnepanelen op het dak laat leggen, wil je dat gedekt hebben.
Bij hergebruikte materialen is het slim om de waarde ervan vooraf goed te documenteren. Een taxatierapport kan helpen, zodat bij diefstal of brandschade de juiste waarde wordt uitgekeerd. Het afsluiten van deze verzekeringen kost geld.
De prijs van zekerheid
Voor een standaard nieuwbouwhuis met nieuwe materialen betaal je als particulier rond de €1.200 - €1.500 per jaar voor de opstalverzekering. Als je kiest voor een project met veel complexe tweedehands materialen, kan de premie iets hoger uitvallen, bijvoorbeeld met 5-10%.
Voor de CAR-verzekering rekent een aannemer vaak 1-2% van de bouwsom. Bij een bouwsom van €300.000 is dat dus €3.000 - €6.000, een bedrag dat in schril contrast staat met de schaduwprijs van CO2-uitstoot.
Een investering die je beschermt tegen veel grotere financiële risico's.
Praktische tips om je verzekeraar blij te maken
Gelukkig kun je veel doen om problemen te voorkomen. Verzekeraars zijn niet per se tegen tweedehands materialen, maar ze zijn wel voorzichtig. Jouw taak is om hun voorzichtigheid om te zetten in vertrouwen. Hieronder vind je een stappenplan dat je kunt volgen.
- Documenteer alles: Maak foto's van het materiaal vóór verwerking. Bewaar bonnen en aankoopbewijzen. Vraag verkopers om de geschiedenis van het materiaal. Waar komt het vandaan? Hoe oud is het ongeveer?
- Kies gecertificeerde materialen: Hoewel tweedehands, zijn er soms toch certificaten. Bijvoorbeeld als het materiaal afkomstig is uit een sloopproject waarbij alles netjes is gedocumenteerd. Vraag ernaar.
- Hou rekening met de levensduur: Een gebruikt dakraam gaat misschien nog 20 jaar, terwijl een nieuwe 40 jaar meegaat. Bespreek dit met je verzekeraar. Het kan invloed hebben op de uitkering bij schade, omdat de dagwaarde wordt berekend.
- Laat het vastleggen door een expert: Een constructeur of bouwdeskundige die de materialen keurt en dit schriftelijk vastlegt, is goud waard. Dit is je bewijs dat het materiaal veilig is.
- Check de polisvoorwaarden: Lees de kleine lettertjes. Soms staat er iets in over 'gebruikte materialen' of 'afwijkende constructies'. Twijfel je? Bel je verzekeraar op en leg je plannen voor. Doe dit voordat je begint met bouwen.
De toekomst is circulair
De wereld van verzekeren verandert mee met de bouwwereld. Steeds meer verzekeraars ontwikkelen speciale 'circulaire' polissen. Ze begrijpen dat hergebruik de toekomst is.
Sommige verzekeraars, zoals a.s.r. of Nationale-Nederlanden, hebben duurzaamheidsprogramma's waarbij je korting krijgt op je premie als je bouwt met zeer duurzame materialen.
Hoewel dat nu vooral gaat om nieuwe biobased materialen, is de verwachting dat tweedehands materialen hier ook een plek in krijgen. Uiteindelijk draait het om een open gesprek.
Ga het gesprek aan met je verzekeraar, je aannemer en je architect. Leg je plannen voor circulair bouwen met urban mining-materialen uit en toon aan hoe je de milieuprestaties van je bouwwerk borgt. Leg uit welke maatregelen je neemt om risico's te beperken.
Door transparant te zijn en je goed voor te bereiden, bouw je niet alleen een prachtig en duurzaam huis, maar ook een ijzersterke verzekeringstechnische basis.
Zo kun je met een gerust hart genieten van je unieke woning, gebouwd met materialen die een tweede leven krijgen.