Sanitair as a Service: leasetoiletten en -kranen in de utiliteitsbouw

Portret van Thomas Hoekstra, Bouwkundig Ingenieur & Circulaire Bouw Adviseur
Thomas Hoekstra
Bouwkundig Ingenieur & Circulaire Bouw Adviseur
Circulaire Economie & Business Modellen · 2026-02-15 · 4 min leestijd

Stel je voor: je koopt geen toiletten of kranen meer voor je kantoorpand. Je betaalt een vast bedrag per maand en de leverancier regelt alles: installatie, onderhoud, reparatie en zelfs de verantwoordelijke verwerking aan het einde van de levensduur.

Dat is Sanitair as a Service. Het klinkt simpel, maar het verandert de manier waarop we denken over bezit en afval in de utiliteitsbouw. Waarom is dit relevant?

Omdat de bouwsector hard toe is aan circulariteit. Traditioneel sanitair belandt na 15-20 jaar als bouwafval op de stort, terwijl materialen zoals messing, keramiek en RVS perfect herbruikbaar zijn.

Met een servicedienst draag je bij aan urban mining: het terughalen van waardevolle grondstoffen uit bestaande gebouwen. Bovendien sluit dit model aan bij de strengere BREEAM-NL In-Use eisen voor utiliteitsbouw.

Wat is Sanitair as a Service precies?

Sanitair as a Service is een leaseconstructie waarbij de leverancier eigenaar blijft van de producten. Jij betaalt een maandelijks bedrag, bijvoorbeeld €15-25 per toilet of €8-12 per kraan, afhankelijk van het type en de looptijd.

De leverancier installeert, onderhoudt en vervangt defecte onderdelen. Aan het einde van de contractduur neemt hij de materialen terug voor refurbishment of recycling.

Het grote voordeel: je bent verzekerd van optimaal functionerend sanitair zonder onverwachte kosten. Bovendien wordt de verantwoordelijkheid voor circulair hergebruik bij de leverancier gelegd. Dit stimuleert hem om te kiezen voor duurzame materialen en modulaire ontwerpen.

Denk aan merken als Sphinx of Villeroy & Boch met keramieken toiletten die volledig demonteerbaar zijn. Of kranen van Grohe met messing onderdelen die eenvoudig te reviseren zijn. Deze producten zijn specifiek ontworpen voor hergebruik in circulaire bouwprojecten.

Waarom is dit belangrijk voor utiliteitsbouw?

De utiliteitsbouw staat onder druk om te verduurzamen. BREEAM-NL In-Use v6.1.1 beloont circulaire inkoopstrategieën.

Zonder servicedienst is het lastig om hoge scores te halen op materiaalgebruik en afvalbeheer. Met Sanitair as a Service laat je zien dat je actief werkt aan hergebruik en grondstofbesparing. Bovendien sluit het aan bij de circulaire ambities van overheden en corporaties.

Steeds meer aanbestedingen eisen een circulaire aanpak. Met een servicedienst voldoe je direct aan die eis zonder zelf de logistiek van teruggave en recycling te organiseren.

Een praktisch voorbeeld: een kantoor van 5.000 m² met 50 toiletten en 30 kranen.

Bij traditionele aankoop betaal je €75.000 voor sanitair, plus installatie en onderhoud. Met een servicedienst betaal je ongeveer €1.200 per maand over 10 jaar, inclusief alles. Het totaalbedrag ligt iets hoger, maar je bespaart op faalkosten en voldoet direct aan circulaire criteria.

Hoe werkt het in de praktijk?

Het proces start met een inventarisatie van je huidige sanitair. De leverancier beoordeelt welke producten geschikt zijn voor refurbishment en welke vervangen moeten worden. Vervolgens wordt een contract opgesteld met een looptijd van 5, 10 of 15 jaar.

De maandelijkse prijs hangt af van het type product, de intensiteit van gebruik en de servicegraad.

Tijdens de looptijd voert de leverancier periodiek onderhoud uit. Defecte onderdelen worden vervangen door refurbished exemplaren.

Aan het einde van de contractduur worden alle materialen teruggenomen. Keramiek wordt gebroken en hergebruikt als grondstof voor nieuwe tegels. RVS en messing worden gesmolten voor nieuwe producten.

Let op: kies voor een leverancier met ISO 14001 certificering. Dit garandeert dat het milieumanagementsysteem voldoet aan internationale normen en derde-partij validatie heeft.

Zo weet je zeker dat het recyclingproces daadwerkelijk circulair is.

Verschillende modellen en prijsindicaties

Er zijn verschillende servicediensten beschikbaar, afhankelijk van je behoeften. Een basismodel voor toiletten en kranen kost €15-25 per toilet en €8-12 per kraan per maand.

Dit is inclusief installatie, onderhoud en recycling. Voor hoogwaardige projecten met extra duurzame materialen, zoals biobased coating op kranen of keramiek met gerecycled glas, betaal je €20-30 per toilet en €10-15 per kraan. Deze producten zijn specifiek ontwikkeld voor circulaire bouw en urban mining.

Een uitgebreid model met slimme sensoren voor waterverbruik kost €25-35 per toilet en €12-18 per kraan.

Deze sensoren helpen bij het monitoren van waterbesparing en onderhoudsbehoeften. Dit sluit aan op BREEAM-criteria voor energie- en waterbeheer. Voor grote projecten bieden leveranciers vaak staffelkortingen.

Bij 100+ toiletten kan de prijs dalen naar €12-20 per stuk. Vraag altijd naar een maatwerkofferte, want elke situatie is anders.

Praktische tips voor implementatie

  • Combineer antwoordopties D en E altijd met F en G in BREEAM In-Use: Optie D (leverancier met ISO 14001) en E (jaarlijkse evaluatie inkoopbeleid) leveren alleen punten als je ook F (circulair inkoopbeleid) en G (hergebruik materialen) toepast. Zonder deze combinatie krijg je geen punten.
  • Toon jaarlijkse evaluatie van inkoopbeleid: Lever documentatie aan waarin je laat zien dat je het inkoopbeleid jaarlijks evalueert en aanpast. Dit levert extra punten op in BREEAM-NL In-Use.
  • Kies voor modulaire producten: Selecteer sanitair dat eenvoudig demonteerbaar is, zoals toiletten van Sphinx met losse bril en reservoir of kranen van Grohe met vervangbare cartouches.
  • Vraag naar referentieprojecten: Vraag de leverancier om voorbeelden van circulaire projecten waar ze al sanitair as a service hebben geleverd. Dit geeft vertrouwen in de praktijkervaring.
  • Check de recyclinggarantie: Zorg dat het contract expliciet vermeldt dat materialen na afloop worden hergebruikt of gerecycled. Vraag naar het recyclingpercentage: een goed doel is minimaal 90%.

Met deze tips zorg je dat Sanitair as a Service niet alleen een leaseconstructie is, maar een echte bijdrage levert aan circulair bouwen en urban mining. Je bespaart op lange termijn, verlaagt je ecologische voetafdruk en voldoet aan de strengste duurzaamheidsnormen.

Portret van Thomas Hoekstra, Bouwkundig Ingenieur & Circulaire Bouw Adviseur
Over Thomas Hoekstra

Thomas is bouwkundig ingenieur en adviseur circulaire economie in de bouwsector. Hij helpt aannemers, architecten en opdrachtgevers met de transitie naar circulair en biobased bouwen.