Regeling Groenprojecten en de financiering van circulaire bouwprojecten
Stel je voor: je hebt een prachtig circulair bouwproject in je hoofd. Misschien bouw je een schuur om tot tiny house met hergebruikte materialen, of ontwikkel je een kantoorpand met een houten draagstructuur van biocomposiet.
Je wilt geld lenen via een groenfonds, want dat scheelt in de rente. Goed plan!
Maar er is iets cruciaals dat je nú moet weten. De fiscale voordelen die zo'n groene lening aantrekkelijk maken, stoppen over een paar jaar. De klok tikt. Dit is het moment om je plannen concreet te maken.
Regeling Groenprojecten
De Regeling Groenprojecten is een fiscale regeling die het aantrekkelijk maakt voor banken om te investeren in projecten die goed zijn voor het milieu. De overheid stelt eisen aan wat een 'groen project' is.
Denk aan natuur, duurzame energie, en dus ook aan circulaire economie. Als een project aan die eisen voldoet, mag de bank die het geld leent, een groenverklaring uitgeven.
Die verklaring is goud waard. Hij zorgt ervoor dat de lening onderdeel wordt van een groenfonds. Mensen die in zo'n fonds beleggen, krijgen belastingvoordeel.
Omdat zij die belastingkorting krijgen, zijn ze bereid om een lagere rente te accepteren op hun belegging. Dat voordeel geeft de bank door aan jou, de projecteigenaar.
Zo werkt de regeling: de overheid stimuleert via een fiscale prikkel geldstromen naar duurzame projecten. Voor circulair bouwen is dit een interessant instrument. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) beoordeelt of een project in aanmerking komt. Ze hebben specifieke categorieën waarbinnen je kunt vallen.
Dit is geen vrijbrief voor elk duurzaam project, maar een gestructureerd systeem.
Je moet aantonen dat je voldoet aan de criteria.
Belangrijke wijziging: fiscaal voordeel stopt vanaf 2028
Hier komt de druk op de klok. De staatssecretaris van Financiën heeft aangekondigd dat de fiscale faciliteit voor groenprojecten stopt op 1 januari 2028.
Dat betekent dat de groenverklaringen die na die datum worden uitgegeven, niet meer leiden tot belastingvoordeel voor de beleggers in groenfondsen.
De gevolgen zijn direct merkbaar. Zonder dit fiscale voordeel verliezen groenfondsen hun aantrekkingskracht op beleggers. Zij stappen over naar andere, fiscaal aantrekkelijkere opties.
De bron van goedkope financiering droogt op. Banken zullen voor groene projecten dus weer normale rentetarieven gaan rekenen. Het rentevoordeel van 1% tot soms wel 3% verdwijnt als sneeuw voor de zon. De overheid wil de regeling op deze manier afbouwen.
De markt voor duurzame financiering zou inmiddels volwassen genoeg zijn. Voor jou als bouwer of ontwikkelaar betekent dit één ding: als je wilt profiteren van deze goedkope lening, moet je je project voor eind 2027 hebben afgerond.
De aanvraag voor de groenverklaring moet ook voor die datum rond zijn.
Wat betekent dit voor uw aanvraag?
De deadline van 2028 zorgt voor een versnelling. Je kunt niet meer rustig aan doen.
De aanvraagprocedure voor een groenverklaring kost tijd. Je moet een sluitende projectbegroting hebben, een gedegen plan en een bank die met je meewerkt.
Tel daar de beoordelingstijd bij RVO bij op en je snapt dat je nú in actie moet komen. Een project mag maximaal zes maanden oud zijn op het moment van aanvraag. Dat betekent dat je niet al materiaal kunt hebben ingekocht of met de sloop bent begonnen, zonder dat je de financiering rond hebt.
De volgorde is essentieel: eerst financiering regelen, dan pas beginnen. Het projectvermogen dat je financiert, moet minimaal € 25.000 zijn.
Een kleiner project is niet interessant voor de bank vanwege de administratielast. De focus ligt op het 'circulaire' karakter. Je moet kunnen aantonen dat je materiaalgebruik duurzaam is. Denk aan het hergebruik van materialen via urban mining, of het toepassen van biobased materialen zoals hout, vlas of schapenwol die een gesloten cyclus doorlopen.
Je plan moet de levensduur van materialen verlengen of zorgen voor een nieuw, circulair verdienmodel.
Particulier? Maak gebruik van belastingvoordeel
Ben je particulier en leen je via een groenfonds voor je eigen woning? Dan is het effect anders. Jij profiteert niet direct van de rentekorting voor de projectfinanciering, maar je kunt zelf belastingvoordeel krijgen.
Als je investeert in een groenfonds (dus niet alleen leent, maar ook belegt), mag je een deel van je belegging aftrekken van je inkomen. Dit werkt via de zogenaamde 'groene beleggingen'-regeling.
Je kunt tot maximaal € 62.500 (bedrag 2024, kan wijzigen) per persoon groen beleggen. Hierover betaal je geen vermogensbelasting (box 3). Daarnaast krijg je een heffingskorting.
Als je dus je eigen project financiert via een groenfonds en je belegt ook zelf in dat fonds, kun je een dubbel voordeel behalen. Dit is vooral interessant voor particulieren die een groter bedrag in hun project stoppen.
Voorwaarden voor een lening uit een groenfonds
Om in aanmerking te komen voor een lening uit een groenfonds, moet je project voldoen aan een strikt keurmerk. De bank kan je hier alles over vertellen, maar het is handig als je zelf de basis kent.
De RVO stelt de criteria en controleert of je project hieraan voldoet.
Alles draait om bewijslast: je moet je plannen en ontwerpen zo staven dat er geen twijfel over bestaat. Het project moet nieuw zijn. Je kunt geen lening aanvragen voor een project dat al voltooid is.
De maximale leeftijd van het project bij aanvraag is, zoals gezegd, zes maanden. Ook het financiële plaatje moet kloppen. Het totale projectvermogen moet minimaal € 25.000 bedragen. Dit is het bedrag dat je daadwerkelijk leent via het groenfonds.
Algemene voorwaarden
- Je project moet in Nederland liggen.
- Je bent een ondernemer of particulier met een zakelijke lening.
- Het project moet voldoen aan ten minste één van de zeven projectcategorieën.
- Je mag het project nog niet gestart zijn (maximaal 6 maanden oud).
- De lening bedraagt minimaal € 25.000.
- Je bank moet een erkend groenfonds beheren.
Projectcategorieën
De RVO hanteert zeven categorieën. Voor circulair bouwen zijn er een aantal die direct relevant zijn.
Je hoeft niet per se in één categorie te passen, maar je project moet wel in één van de zeven passen. Hieronder de meest interessante voor jouw niche:
- Categorie 3: Circulaire economie. Dit is je hoofdcategorie. Hieronder valt alles wat te maken heeft met het sluiten van kringlopen. Denk aan het ontwikkelen van producten die hergebruikt kunnen worden of het opzetten van een systeem voor refurbishment.
- Subcategorie 3.3: Levensduurverlenging. Perfect voor projecten waarin je bestaande gebouwen of materialen een nieuw leven geeft. Denk aan het renoveren met hergebruikte bakstenen of het versterken van een bestaande constructie met biobased materialen.
- Subcategorie 3.5: Overig circulair. Hier valt alles onder wat niet specifiek in andere subcategorieën past, maar wel circulair is. Denk aan urban mining: het winnen van grondstoffen uit bestaande gebouwen.
- Subcategorie 5.6: Renovatie utiliteitsbouw. Als je een kantoor of school renoveert tot een circulair gebouw, val je hieronder. De focus ligt op duurzaam renoveren.
- Subcategorie 5.8: Renovatie gebouwen met industriefunctie. Voor het ombouwen van een loods of fabriekshal tot bijvoorbeeld een circulair woon- of werkpand.
Hoe kunt u aanvragen?
De aanvraag verloopt via een omweg, en dat is belangrijk om te weten.
Je kunt niet zomaar naar de RVO stappen. De route loopt via een bank met een groenfonds. Zij zijn de poortwachters en jouw partner in dit proces.
Stap 1: Ga in gesprek met een bank die een erkend groenfonds beheert. Denk aan Triodos Bank, ASN Bank of Rabobank.
Bespreek je circulaire bouwplannen. Zij beoordelen of je financieringsvraag past bij hun fonds en of je project haalbaar is.
Stap 2: Als de bank positief is, gaan jullie samen de aanvraag voor de groenverklaring bij RVO voorbereiden. De bank dient de aanvraag in. Zij leveren de benodigde bewijsstukken aan: tekeningen, berekeningen, een toelichting op het circulaire karakter, en een sluitende begroting. Stap 3: RVO beoordeelt de aanvraag.
Ze controleren of het project voldoet aan de criteria van de gekozen categorie. Dit kan enkele weken tot maanden duren.
Als ze akkoord geven, wordt de groenverklaring uitgegeven aan de bank. Stap 4: De bank kan nu de lening verstrekken tegen een lagere rente. Het fonds is rond, de bouw kan beginnen.
Onthoud goed: zonder bank kom je er niet. Zij zijn je eerste en belangrijkste schakel.
De financiering van circulaire bouwprojecten via de Regeling Groenprojecten is een krachtige tool, maar het venijn zit in de staart: de deadline. De fiscale stimulus loopt eind 2027 af. Het is nu of nooit voor projecten die nog op de tekentafel liggen.
Tip: Zorg dat je projectplan waterdicht is voordat je naar de bank stapt. Wees specifiek over materialen. Noem niet alleen 'hout', maar 'houten biocomposiet panelen van 100% hergebruikt zaaghout'. Noem 'gebruikte bakstenen' in plaats van 'bakstenen'. Concrete details overtuigen.
De combinatie van biobased materialen, hergebruik en urban mining is precies wat de regeling wil stimuleren.
Pak je kans, ga het gesprek aan met je bank en maak je plannen concreet. De deur staat nog open, maar sluit snel.