Rapportage en visualisatie van circulaire gebouwprestaties in Madaster

Portret van Thomas Hoekstra, Bouwkundig Ingenieur & Circulaire Bouw Adviseur
Thomas Hoekstra
Bouwkundig Ingenieur & Circulaire Bouw Adviseur
Ontwerp, Software & Digitalisering · 2026-02-15 · 5 min leestijd

Stel je voor: je bouwt een huis en je wilt precies weten welke materialen je gebruikt, waar ze vandaan komen en wat er na de sloop mee gebeurt.

Dat klinkt logisch, maar in de praktijk is het vaak een chaos. Madaster is het platform dat hier verandering in brengt.

Het is een soort bibliotheek voor gebouwen, waar je alle materialen registreert met hun eigen paspoort. Zo wordt bouwen niet alleen een kwestie van optrekken, maar ook van slim plannen voor de toekomst. Het draait allemaal om circulariteit: materialen blijven in de kringloop, in plaats van dat ze op de afvalberg belanden.

Samen de toekomst van bouwen transformeren

De bouwsector staat op een keerpunt. We gebruiken meer dan 40% van alle gewonnen grondstoffen en zijn verantwoordelijk voor 33% van de wereldwijde CO2-uitstoot.

Dat is een enorme voetafdruk. Madaster, samen met partners zoals WBCSD en Circle Economy, lanceerde in 2018 het rapport "Scaling the Circular Built Environment" tijdens COP24 in Polen. Dit rapport benadrukt dat we nu moeten handelen, niet morgen.

Wacht niet op perfecte regelgeving; begin gewoon met je projecten zo circulair mogelijk te maken.

Maak een blijvende impact met een krachtig dataplatform

Denk aan biobased materialen zoals hout of vlas, die lichter zijn en minder CO2 uitstoten. Urban mining – het oogsten van materialen uit bestaande gebouwen – wordt hierbij steeds belangrijker. Madaster biedt toegang tot data uit meer dan 100 geverifieerde Environmental Product Declaration (EPD) databases.

Dat betekent dat je voor elk materiaal, van biobased isolatie tot hergebruikt staal, de milieu-impact kunt opzoeken. Stel je kiest voor een gevel van gerecycled aluminium: je ziet direct de CO2-voetafdruk en hoeveel water het kost om te produceren.

Dit helpt bij het maken van keuzes die echt verschil maken. Het platform is niet alleen voor grote projecten; ook voor kleine renovaties kun je materialen registreren en hun impact volgen.

Circulair bouwen begint bij Madaster

Zo bouw je aan een toekomstbestendige omgeving zonder extra kosten. De kern van Madaster is het Digitaal Product Paspoort. Elk materiaal krijgt een uniek ID, net als een paspoort voor een mens. Hierin staan details over herkomst, samenstelling en demontagebaarheid.

Gebruik de losmaakbaarheidsmethodologie van Madaster om al vóór de bouw te plannen voor demontage. Bijvoorbeeld: een houten frame dat je makkelijk uit elkaar kunt halen, zodat het later opnieuw gebruikt kan worden.

Dit voorkomt dat materialen verloren gaan. Veel bouwers vergeten materialen te registreren, wat essentieel is voor circulariteit en naleving van regelgeving. Met Madaster voorkom je die fout en zorg je voor traceerbaarheid door de hele levenscyclus.

Deel je beslissingen

Een groot voordeel van Madaster is dat je rapporten deelt met stakeholders. Stel je bent een architect en je wilt je opdrachtgever laten zien hoe circulair je ontwerp is.

Je genereert een gepersonaliseerd rapport dat voldoet aan EU-taxonomie, MPG, BREEAM-NL en andere Nederlandse voorschriften. Dit bouwt vertrouwen op en laat zien dat je serieus werk maakt van duurzaamheid. Je kunt ook delen met aannemers of investeerders, zodat iedereen op één lijn zit.

Denk aan een project waarbij je 50% biobased materialen gebruikt; het rapport toont direct de besparing op CO2 en grondstoffen.

Inzicht in circulariteit

Zo wordt circulariteit niet alleen een idee, maar een gedeelde realiteit. Madaster’s gebouw-LCA-software geeft je inzicht in de levenscyclusanalyse van je gebouw. Je ziet niet alleen de impact tijdens de bouw, maar ook tijdens gebruik en sloop.

Stel je kiest voor een dak van gerecyclede bitumen: de software berekent hoeveel materiaal je bespaart en wat de milieuwinst is op lange termijn. Dit helpt bij het optimaliseren van je ontwerp.

Voor bestaande gebouwen kun je urban mining toepassen: materialen zoals bakstenen of beton uit oude panden hergebruiken in nieuwe projecten.

Prijzen voor hergebruikte materialen liggen vaak lager dan nieuwe – denk aan €20-30 per m2 voor gerecyclede bakstenen versus €40-50 voor nieuwe. Zo wordt circulair bouwen niet alleen duurzaam, maar ook economisch aantrekkelijk.

Praktische stappen om te beginnen

Start met het registreren van materialen in Madaster, zelfs voor kleine projecten.

Kies voor biobased opties zoals houtvezelplaten of vlasisolatie, die vaak €10-15 per m2 kosten en minder belastend zijn voor het milieu. Gebruik de EPD-databases om materialen te vergelijken en te kiezen voor de minst belastende optie. Plan demontage vooraf in: ontwerp elementen die je makkelijk kunt losmaken, zoals schroefbare verbindingen in plaats van lijm. Dit bespaart tijd en geld bij sloop of renovatie. Voor urban mining, zoek lokale leveranciers van hergebruikte materialen; in Nederland vind je dit via platforms als Madaster of gespecialiseerde handelaren.

Financiële overwegingen en modellen

Madaster zelf is gratis te gebruiken voor basisregistraties, maar voor uitgebreide rapporten en LCA-analyses betaal je een abonnement vanaf €500 per jaar voor kleine projecten tot €2.000 voor grotere. Vergelijk dit met de besparingen: door materialen te hergebruiken, kun je tot 30% op bouwkosten besparen.

Prijzen voor biobased materialen variëren: houten gevelpanelen kosten €50-70 per m2, terwijl traditioneel materiaal €80-100 kost.

Er zijn verschillende modellen, zoals lease-contracten voor materialen via Madaster, waarbij je betaalt voor gebruik in plaats van bezit. Dit verlaagt de upfront kosten en stimuleert circulariteit. Kies een model dat past bij je project, of het nu gaat om nieuwbouw of renovatie.

Handige tips voor dagelijks gebruik

Vertrouw niet op geheugen: registreer elk materiaal meteen bij aankoop. Gebruik de Madaster-app om foto's en details toe te voegen, zodat alles digitaal bij elkaar blijft.

Test je ontwerp op losmaakbaarheid met de tool: voer een demontagescenario in en kijk hoeveel materiaal je terugwint. Voor urban mining, begin met een scan van je eigen omgeving: oude gebouwen in je wijk kunnen een schat aan materialen zijn. En onthoud: perfectie is niet nodig.

Begin met een project van 100 m2 en bouw verder. Zo draag je bij aan een circulaire toekomst, zonder dat het ingewikkeld wordt.

Portret van Thomas Hoekstra, Bouwkundig Ingenieur & Circulaire Bouw Adviseur
Over Thomas Hoekstra

Thomas is bouwkundig ingenieur en adviseur circulaire economie in de bouwsector. Hij helpt aannemers, architecten en opdrachtgevers met de transitie naar circulair en biobased bouwen.