Pre-demolition audit: het gebouw scannen voor waardevolle materialen

Portret van Thomas Hoekstra, Bouwkundig Ingenieur & Circulaire Bouw Adviseur
Thomas Hoekstra
Bouwkundig Ingenieur & Circulaire Bouw Adviseur
Uitvoering, Demontabel Bouwen & Urban Mining · 2026-02-15 · 7 min leestijd

Een gebouw staat op sloop. De meeste mensen zien alleen puin en breekwerk.

Jij ziet een schatkist. Een schatkist vol materialen die je zo weer kunt gebruiken. Denk aan stalen balken die nog jaren mee kunnen, bakstenen die perfect zijn voor een nieuwe gevel, of houten vloeren die een tweede leven verdienen. Het enige wat je nodig hebt, is de juiste blik.

Die blik heet een Pre-demolition Audit (PDA). Het is een grondige scan van je gebouw voordat de sloophamer erin gaat. Zo ontdek je wat er echt waard is en voorkom je dat waardevolle materialen op de afvalberg belanden.

Pre-Demolition Audit & Pre-Refurbishment Audit

Laten we meteen duidelijk zijn: een Pre-demolition Audit (PDA) en een Pre-refurbishment Audit (PRA) zijn twee kanten van dezelfde, circulaire medaille. Ze helpen je allebei om slim om te gaan met materialen die je al hebt.

Een PDA is er voor projecten waarbij je een gebouw (gedeeltelijk) sloopt. Je wilt weten wat er herbruikbaar is voordat je begint. Een PRA is voor grote renovaties.

Je bekijkt wat je kunt behouden, hergebruiken of recyclen in het nieuwe ontwerp.

Beide methoden zijn gestoeld op een gestandaardiseerde aanpak. In Duitsland, en steeds meer in Nederland, is de DIN SPEC 91484 de gouden standaard. Deze norm geeft je een helder framework om materialen te registreren voor hergebruik.

Concular, een bekende speler in deze markt, heeft deze standaard al in meer dan 250 projecten succesvol geïmplementeerd. Het zorgt voor eenduidige data, zodat je precies weet wat je in handen hebt.

What is a PDA/PRA and why should you conduct one?

Een Pre-demolition Audit is simpelweg een inventarisatie van het materiaal in een gebouw. Je loopt het pand na, meet in, en bepaalt de kwaliteit en de waarde van materialen.

Dit doe je vóór de sloop, zodat je een plan kunt maken voor demontage in plaats van slopen. Denk aan het zorgvuldig verwijderen van stalen kozijnen of het losschuiven van bakstenen uit een muur, in plaats van het meteen te verpulveren. Waarom zou je dit doen?

Omdat het een enorme impact heeft. In Duitsland produceerde 55% van het afval in 2020 uit bouw- en sloopafval.

Dat is een gigantische berg. Tegelijkertijd ligt er in het Duitse bouwbestand materiaal ter waarde van 15 miljard ton. Stel je voor dat je een deel daarvan kunt gebruiken. Je verlaagt je afvalkosten, je creëert een nieuwe inkomstenstroom door materialen te verkopen, en je voldoet makkelijker aan steeds strengere regelgeving.

Steeds meer gemeenten, ook in Nederland, onderzoeken de invoering van een PDA voor publieke gebouwen. Het is niet langer een optie, het wordt de norm.

What benefits and value does BRE specifically deliver?

Je kunt natuurlijk zelf aan de slag gaan, maar waarom het wiel opnieuw uitvinden? Organisaties zoals het Britse BRE (Building Research Establishment) hebben al een schat aan ervaring en tools ontwikkeld die het proces enorm vereenvoudigen.

Ze bieden een bewezen pad naar succes. Denk aan een combinatie van expertise, het aandrijven van de industrie en slimme technologie.

Extensive knowledge & experience

BRE heeft een 'Code of Practice for Pre-demolition Audits' ontwikkeld. Dit is hét handboek voor hoe je een audit op de juiste manier uitvoert. Ze weten precies wat er mis kan gaan en hoe je het voorkomt.

Hun kennis helpt je om de juiste vragen te stellen en de juiste partijen te betrekken. Zo voorkom je dat je na de sloop alsnog spijt krijgt van materialen die je gemist hebt. BRE zet zich actief in om de hele bouwsector vooruit te helpen. Hun werk rondom PDA ondersteunt compliance met strenge regels, zoals de GLA (Greater London Authority) en London Plan requirements.

Driving the industry

Dat betekent dat je met een PDA van BRE niet alleen je materialen in kaart brengt, maar ook direct voldoet aan de eisen van overheden.

Dit levert je credits op binnen BREEAM-assessments, een wereldwijd erkend duurzaamheidslabel. En credits, dat betekent een hogere BREEAM-score en een hogere marktwaarde van je gebouw.

Innovative technologies

Waarom zou je met een meetlint en een schriftje aan de slag gaan? Dat is niet meer van deze tijd. BRE maakt gebruik van de nieeste technologie om je te helpen.

Ze hebben de SmartWaste tool, een platform waarmee je real-time data kunt bijhouden over carbon, afval, materialen en energie.

Zo hou je alles centraal overzichtelijk. Daarnaast gebruiken ze Point Cloud scanning en 3D modellering. Dit is een geavanceerde scanmethode die het gebouw tot in de puntjes in kaart brengt.

Je krijgt een nauwkeurige digitale tweeling van het pand. Hiermee kun je materialen zeer precies kwantificeren.

Je weet precies hoeveel vierkante meter tegels er op de vloer liggen of hoeveel kilo staal er in de constructie zit.

Dit maakt je offertes voor hergebruik veel scherper en betrouwbaarder.

De praktijk: zo voer je een PDA uit

Een PDA klinkt misschien ingewikkeld, maar het is in essentie een logisch stappenplan. Het draait allemaal om goede voorbereiding. Begin met het verzamelen van alle beschikbare informatie over het gebouw: tekeningen, bestekken en onderhoudsrapporten.

Vervolgens ga je ter plaatse. Dit is het moment om stakeholders vroeg te betrekken.

Zorg dat de architect, de sloper, een hergebruikspecialist en eventuele toekomstige gebruikers al in een vroeg stadium om de tafel zitten. Dit verbetert de datakwaliteit enorm en zorgt voor breed gedragen beslissingen.

Tijdens de inspectie loop je het gebouw systematisch na. Je identificeert materialen, beoordeelt hun staat en meet ze op. Dit is waar Point Cloud scanning een enorme boost geeft aan je efficiëntie.

In plaats van dagenlang meten, heb je in een paar uur een complete, accurate scan.

Vervolgens verwerk je deze data. Dit is het moment om een tool als BRE SmartWaste te gebruiken. Je voert de materialen in, koppelt ze aan hergebruikscenarios en berekend de waarde. Je maakt een sloopplan waarin precies staat welk materiaal wanneer en hoe wordt gedemonteerd.

Strategie en kosten: wat levert het op?

De investering voor een PDA hangt af van de grootte en complexiteit van het gebouw. Voor een gemiddeld kantoorpand van 5.000 m² kun je denken aan een bedrag tussen de €5.000 en €15.000.

Dit lijkt een investering, maar de opbrengsten zijn vaak vele malen hoger.

Je bespaart op afvalkosten (sloopafval scheiden is duurder dan bulk), je verdient geld door materialen te verkopen, en je voorkomt dat je dure nieuwe materialen moet aanschaffen die je eigenlijk al had. Een specifieke variant is de 'Material Passport'. Dit is een digitaal document dat alle materialen in het gebouw vastlegt, inclusief hun herkomst, kwaliteit en hergebruikmogelijkheden.

  • Staal: Hoge restwaarde, vaak direct te demonteren en te verkopen. Marktprijs voor oud staal ligt rond de €200-€250 per ton.
  • Bakstenen: Handgevelde stenen zijn goud waard voor restauratieprojecten. Zorg voor zorgvuldige demontage.
  • Hardhout: Vloerdelen en balken van eik of meranti zijn zeer gewild. Prijs hangt af van kwaliteit en afmeting.
  • Biobased materialen: Denk aan houtwolisolatie of vlas. Deze zijn vaak makkelijk te recyclen of composteren.

Dit maakt je gebouw tot een 'mijn voor de toekomst'. Dit verhoogt de circulaire waarde van je vastgoed enorm.

Denk aan materialen als: Een PDA is dus geen kostenpost, maar een investering die zichzelf dubbel en dwars terugverdient. Zie het als de moeite waard om te doen voordat je een schat begraaft.

Praktische tips voor een succesvolle PDA

Wil je aan de slag? Hier zijn een paar directe tips om meteen te gebruiken:

  1. Gebruik DIN SPEC 91484: Deze norm is je kompas. Zorg dat je materiaalregistratie hierop is afgestemd. Dit maakt je data universeel begrijpelijk en verhandelbaar.
  2. Implementeer SmartWaste of vergelijkbare tools: Kies voor een digitaal platform voor real-time tracking. Dit voorkomt versnippering van data en geeft je inzicht in je voortgang.
  3. Betrek stakeholders vroeg: Roep de sloper, de hergebruikspecialist en de toekomstige gebruiker al bij de eerste inspectie. Zij zien dingen die jij misschien mist en zorgen voor een beter eindresultaat.
  4. Denk na over Urban Mining: Zie het gebouw niet als een eindstation, maar als een bron. Welke materialen zitten erin die je in de toekomst weer kunt 'oogsten'?
  5. Vraag om een PDA bij je volgende project: Of je nu een eigenaar bent, een architect of een projectontwikkelaar. Vraag er standaard naar. Zo maak je het de nieuwe standaard in de markt.

Een Pre-demolition Audit is de sleutel tot een circulaire bouwsector. Het is een manier om slimmer, schoner en winstgevender te werken. Het begint met kijken met een andere blik. En die blik heb je nu.

Portret van Thomas Hoekstra, Bouwkundig Ingenieur & Circulaire Bouw Adviseur
Over Thomas Hoekstra

Thomas is bouwkundig ingenieur en adviseur circulaire economie in de bouwsector. Hij helpt aannemers, architecten en opdrachtgevers met de transitie naar circulair en biobased bouwen.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Uitvoering, Demontabel Bouwen & Urban Mining
Ga naar overzicht →