Houtcement platen als biobased gevelbekleding: voor- en nadelen
Je staat voor een nieuwe gevel en je wilt iets dat warmte uitstraalt, duurzaam is én bijdraagt aan een betere planeet.
Houtcement platen komen dan vaak op je pad. Ze combineren het beste van twee werelden: de natuurlijke uitstraling van hout en de stevigheid van cement. Het is een biobased materiaal dat perfect past in circulair bouwen, waarbij we grondstoffen hergebruiken en minder afval produceren.
In dit stuk praten we erover alsof we samen aan de keukentafel zitten. Je ontdekt wat het precies is, waarom het zo belangrijk is voor de toekomst, hoe het werkt, welke opties er zijn en wat het ongeveer kost. Klaar om je gevel een boost te geven?
Wat zijn houtcement platen eigenlijk?
Houtcement platen, soms ook houtvezelcement platen genoemd, zijn composietmaterialen. Ze bestaan uit een mix van houtvezels en cement.
De houtvezels geven de plaat een lichte structuur en een natuurlijke look, terwijl het cement zorgt voor stevigheid en duurzaamheid.
Het is een biobased bouwmateriaal omdat het deels op natuurlijke basis is gemaakt. Je ziet ze vaak terug in gevelbekleding, waar ze een warme, houtachtige uitstraling geven zonder de nadelen van puur hout. Ze zijn brandwerend en bestand tegen vocht, wat ze ideaal maakt voor buiten.
De platen zijn meestal verkrijgbaar in standaardmaten, zoals 1200 mm breed en 2400 mm lang, met een dikte van 8 tot 12 mm. Ze worden gemaakt van houtvezels die afkomstig zijn van duurzaam beheerde bossen of van reststromen uit de houtindustrie. Dat sluit aan op circulair bouwen: we gebruiken wat er al is. In Nederland zie je merken als Eternit (bekend van vezelcement) of specifieke biobased varianten van bedrijven als Woodcement.
Ze zijn een goed alternatief voor traditionele houten gevelplanken, die sneller rotten of onderhoud nodig hebben.
Waarom is dit materiaal belangrijk? Omdat het helpt bij het verminderen van onze ecologische voetafdruk.
Traditionele gevelmaterialen zoals baksteen of kunststof zijn vaak energie-intensief om te produceren. Houtcement platen gebruiken minder energie en zijn deels biobased, wat betekent dat ze CO2 opslaan in plaats van uitstoten. Bovendien passen ze perfect in urban mining: het hergebruiken van materialen uit bestaande gebouwen.
Denk aan oude houtresten die verwerkt worden tot nieuwe platen. Zo bouwen we aan een toekomst waarin grondstoffen niet op raken.
Waarom kiezen voor houtcement als gevelbekleding?
Stel je voor: een gevel die niet alleen mooi is, maar ook bijdraagt aan een beter milieu.
Houtcement platen doen precies dat. Ze zijn een duurzame keuze omdat ze lang meegaan – wel 30 tot 50 jaar bij goed onderhoud. Dat scheelt in onderhoudskosten en vervanging, wat weer goed is voor je portemonnee en het milieu. In circulaire projecten zie je ze steeds vaker terugkomen, bijvoorbeeld in nieuwbouwwijken in Amsterdam of Utrecht waar de focus ligt op biobased materialen.
Een ander groot voordeel is de brandveiligheid. Houtcement is niet makkelijk brandbaar, wat het veiliger maakt dan puur hout.
In Nederland voldoet het aan de normen voor gevelbekleding (NEN 6068). Ook is het bestand tegen regen, vorst en UV-licht.
Je hoeft niet elke jaar te schilderen, zoals bij houten planken. Dat maakt het praktisch voor drukke huishoudens of gebouwen met weinig onderhoudsbudget. En laten we de esthetiek niet vergeten.
Houtcement geeft een warme, natuurlijke uitstraling die past bij moderne architectuur. Je kunt het vergelijken met hout, maar dan onderhoudsarm.
In urban mining-projecten, waar oude materialen worden hergebruikt, sluit het perfect aan. Denk aan een renovatieproject waarbij resthout uit gesloopte gebouwen wordt verwerkt tot nieuwe platen. Zo creëer je een gevel met een verhaal.
Hoe werkt het? Kern en werking uitgelegd
De productie van houtcement platen is fascinerend en eenvoudig tegelijk. Het begint met houtvezels, vaak afkomstig van naaldbomen zoals sparren of van reststromen uit zagerijen.
Deze vezels worden gemengd met cement, water en soms toevoegingen zoals zand of kleurstoffen voor kleurvariatie. De mix wordt in mallen gegoten en onder druk geperst, waarna het uithardt. Voor meer uitdagende ontwerpen zijn er ook biobased vormstukken voor complexe gevels beschikbaar. Het resultaat is een stevige plaat die zowel het comfort van hout als de duurzaamheid van cement biedt.
Bij de montage werk je eenvoudig: de platen worden bevestigd met schroeven of klemmen op een onderconstructie van hout of aluminium. Ze zijn licht genoeg om makkelijk te verwerken – ongeveer 10-15 kg per vierkante meter, afhankelijk van de dikte.
Voor gevelbekleding kies je vaak voor horizontale of verticale plaatsing, afhankelijk van je ontwerp.
In Nederlandse projecten zie je dat bij nieuwbouw woningen in Flevoland, waar ze snel en efficiënt worden gemonteerd. Wat de werking betreft: de platen ademen een beetje, wat vochtregulatie bevordert, maar ze zijn niet volledig waterdicht. Daarom wordt vaak een coating toegevoegd om de waterafstotendheid te verhogen.
Ze zijn ook isolerend: de houtvezels werken als een natuurlijke isolator, wat helpt bij energiezuinige gebouwen. In combinatie met circulair bouwen kunnen oude platen na 50 jaar worden vermalen en hergebruikt voor nieuwe producten. Net als bij OSB-platen in de circulaire bouw is dit urban mining in actie.
Varianten, modellen en prijsindicaties
Er zijn verschillende varianten van houtcement platen op de markt, elk met hun eigen kenmerken.
Een populair merk in Nederland is Eternit, met hun vezelcementlijn die houtvezels bevat. Hun platen zijn verkrijgbaar in neutrale tinten zoals grijs, bruin of groen, en kosten ongeveer €25-€40 per vierkante meter, exclusief montage. Voor biobased specifieke opties kijk je naar Woodcement, een Nederlands bedrijf dat platen maakt van 100% gerecyclede houtvezels, of ontdek de mogelijkheden van duurzame terrasplanken van biobased composiet. Hun standaardplaat (1200x2400 mm, 10 mm dik) kost rond de €30-€45 per stuk, afhankelijk van de afwerking.
Andere modellen zijn er in verschillende texturen: glad, geribbeld of met een houtnerfpatroon. Bijvoorbeeld de "Natura" lijn van Woodcement, die een authentieke houtlook geeft voor €35 per m².
Of de duurzame variant van het merk Cembrit, met extra UV-bescherming voor €28-€42 per m².
Voor grotere projecten, zoals een gevel van 100 m², reken je op een totaalprijs van €3.000-€5.000 inclusief materiaal en eenvoudige montage. Let op: prijzen variëren per regio en leverancier; in steden als Rotterdam kunnen transportkosten hoger zijn. Deze platen zijn verkrijgbaar bij gespecialiseerde bouwmarkten zoals Gamma of Praxis, of via groothandels als Bruil of Soudal.
Voor urban mining-projecten kun je ook tweedehands platen vinden via platforms als Marktplaats of circulaire bouwmarkten, waar ze vaak voor de helft van de prijs gaan. Kies altijd voor gecertificeerde producten met het FSC- of PEFC-keurmerk voor duurzaam hout.
Praktische tips voor je gevelproject
Voordat je begint, meet je gevel nauwkeurig op. Reken op ongeveer 10% extra materiaal voor snijverlies.
Voor een gemiddelde woning van 10 m² gevel heb je 5-6 platen nodig, afhankelijk van de maat. Zorg dat de onderconstructie waterpas is; oneffenheden zie je snel terug in de gevel. Montage doe je het beste bij droog weer.
Gebruik roestvrijstalen schroeven om corrosie te voorkomen. Na montage kun je de platen afwerken met een biobased coating, zoals die van het merk Remmers, voor extra bescherming en een matte look (kost ongeveer €10 per m²).
Onderhoud is minimaal: af en toe afnemen met een zachte doek en milde zeep.
Vermijd agressieve schoonmaakmiddelen die de coating kunnen aantasten.
Voor circulaire toepassingen: denk na over de end-of-life fase. Houtcement platen zijn recyclebaar – na 50 jaar kun je ze laten verwerken tot nieuwe bouwmaterialen via bedrijven als Renewi. Check lokale regelgeving; in Nederland moet je gevelbekleding voldoen aan het Bouwbesluit voor brandveiligheid. Start met een proefpaneel van 1 m² om de uitstraling te testen. Zo voorkom je verrassingen en bouw je aan een duur