Hoe exporteer je NMD-data naar een BIM-model voor MPG-berekening?

Thomas Hoekstra

Bouwkundig Ingenieur & Circulaire Bouw Adviseur

Stel je voor: je hebt een prachtig circulair ontwerp op tafel liggen, vol biobased materialen en hergebruikte componenten.

Je wilt aantonen dat je bouwwerk duurzaam is, met een lage MPG-score. Maar hoe krijg je al die data uit de Nationale Milieudatabase (NMD) nu precies in je BIM-model?

Het klinkt ingewikkeld, maar met de juiste stappen is het een koud kunstje. Dit is je persoonlijke handleiding om die data soepel te exporteren en te gebruiken voor je MPG-berekening. We gaan samen aan de slag, stap voor stap, zonder ingewikkelde termen.

Wat je nodig hebt voordat je begint

Voordat je überhaupt begint met klikken, moet je een paar dingen op orde hebben. Zonder deze basics loop je vast.

Denk aan je software, je data en je account. Het is net als koken: alle ingrediënten moeten klaarstaan. Allereerst heb je toegang nodig tot de NMD.

Je moet een betaald abonnement hebben, want gratis data is niet compleet.

Een abonnement kost ongeveer €300 tot €500 per jaar, afhankelijk van je licentie. Zorg dat je inloggegevens bij de hand zijn. Daarnaast heb je een BIM-software nodig die IFC 4 of nieuwer ondersteunt. Denk aan Revit, ArchiCAD of Vectorworks.

Zorg dat je de nieuwste versie hebt, want oude versies kunnen problemen geven met de export. Verder heb je een NMD-exporttool nodig.

De NMD biedt een eigen exportfunctie, maar je kunt ook tools zoals de MPG-calculator van Madaster of de TOTEM-tool gebruiken. Voor dit voorbeeld gebruiken we de NMD-exportfunctie zelf, omdat die gratis is bij je abonnement. Tot slot: een schone projectmap.

Maak een nieuwe map aan op je computer, bijvoorbeeld "MPG-Project-Circulair-Bouwen". Hierin sla je alles op.

Zo raak je niets kwijt.

Stap 1: Data voorbereiden in de NMD

De eerste stap is het selecteren van de juiste materialen in de NMD. Dit is de basis van je MPG-berekening.

Je wilt materialen die passen bij circulair bouwen, zoals biobased opties of hergebruikte elementen uit urban mining.

1. Log in op de NMD-website met je abonnement.
2. Ga naar de zoekfunctie en typ een specifiek materiaal in, bijvoorbeeld "houtvezelisolatie" of "geprefabriceerde biobased wanden".
3. Filter op categorie: kies voor "circulair" of "hergebruik" om materialen te vinden die passen bij je ontwerp.
4. Selecteer maximaal 10 materialen per keer om de lijst overzichtelijk te houden. Dit scheelt tijd.
5. Klik op "Exporteren" en kies voor het formaat "Excel" of "CSV". Dit is nodig voor de volgende stap.

Doe dit zorgvuldig, want een verkeerde selectie geeft een onnauwkeurige MPG-score. Deze stap duurt ongeveer 15 tot 30 minuten, afhankelijk van hoeveel materialen je zoekt. Een veelgemaakte fout is het selecteren van materialen zonder EPD (Environmental Product Declaration).

Zonder EPD is de data niet betrouwbaar voor MPG. Check altijd of er een EPD bij zit.

Een ander foutje: vergeten te filteren op locatie. Materialen uit Europa zijn vaak duurzamer dan import uit Azië, wat je MPG beïnvloedt.

Stap 2: Exporteren vanuit de NMD

Nu je materialen hebt geselecteerd, is het tijd om ze te exporteren.

Dit is het moment waarop je de data uit de NMD haalt en leert BIM-objecten verrijken met milieu-informatie voor je model. Het proces is eenvoudig, maar let op de details. Reken op 10 minuten voor deze stap.

1. Na je selectie klik je op "Exporteren" in de NMD-interface.
2. Kies het bestandsformaat: IFC is het beste voor BIM, maar CSV is handiger voor eerste tests. Selecteer IFC voor de uiteindelijke export.
3. Geef je export een duidelijke naam, bijvoorbeeld "NMD-Export-Circulair-Wand-2024".
4. Download het bestand en sla het op in je projectmap. Het bestand is nu klaar voor import in je BIM-software.
5. Controleer de grootte: een gemiddelde export is 5-10 MB. Als het groter is, splits je selectie op.

Voorkom fouten bij de data-overdracht door niet het verkeerde formaat te kiezen, zoals PDF, wat niet importeerbaar is in BIM. Sla het bestand ook direct op om dataverlies te voorkomen.

Een andere valkuil: niet controleren op volledigheid. Open het bestand even in Excel om te zien of alle kolommen kloppen, zoals materiaaltype en CO2-impact.

Stap 3: Importeren in je BIM-model

Oké, je hebt de data. Nu kun je deze LCA-data koppelen aan je 3D BIM-model. Dit is waar het samenkomt: je virtuele bouwwerk krijgt duurzame data.

We gebruiken Revit als voorbeeld, maar het werkt vergelijkbaar in andere software.

1. Open je BIM-project in Revit of je gekozen software.
2. Ga naar "Importeren" en kies voor IFC-bestanden. Zoek je net gedownloade NMD-export op.
3. Selecteer de juiste parameters: kies "Materiaaldata" en "CO2-equivalent" voor de MPG-berekening.
4. Importeer de data in de juiste families. Bijvoorbeeld: voeg de biobased isolatie toe aan je wandelementen.
5. Sla het project op. Check of de data zichtbaar is in de eigenschappen van je elementen.

Dit duurt 20 tot 40 minuten, afhankelijk van de complexiteit van je model. Een veelgemaakte fout: de IFC-import niet correct configureren, waardoor materialen verdwijnen of verkeerd worden toegewezen.

Een ander probleem: vergeten om de eenheden te matchen. De NMD gebruikt kg/m2, terwijl Revit soms anders standaard staat. Pas dit handmatig aan om fouten te voorkomen.

Stap 4: Koppelen voor MPG-berekening

Nu de data in je BIM zit, koppel je het aan een MPG-tool. Dit is de laatste stap om je duurzaamheidsscore te berekenen.

1. Open je BIM-model en ga naar de exportfunctie voor MPG-tools.
2. Exporteer je model als IFC of COBie-bestand, specifiek voor Madaster of een vergelijkbare tool.
3. Log in op Madaster en upload je BIM-export. Kies voor "MPG-berekening" in het menu.
4. Link de NMD-data: Madaster herkent automatisch materialen met EPD, maar controleer handmatig biobased opties zoals hout of riet.
5. Draai de berekening: je krijgt een MPG-score, bijvoorbeeld 0,8 kg CO2-eq/m2/jaar voor een circulair gebouw.

We gebruiken Madaster als voorbeeld, omdat het populair is voor circulair bouwen.

Reken op 30 minuten tot een uur. Fouten die vaak voorkomen: verkeerde eenheden in de upload, wat de score vertekent. Of niet controleren op hergebruikte materialen uit urban mining, die een lagere impact hebben maar soms over het hoofd worden gezien. Een tip: vergelijk de MPG-score met de norm van 1,0 kg CO2-eq/m2/jaar om te zien of je ontwerp voldoet.

Verificatie-checklist

Voordat je klaar bent, loop je deze checklist na. Zo weet je zeker dat alles klopt.

• Alle materialen hebben een EPD? Controleer in de NMD-export.
• IFC-bestand importeert zonder fouten in BIM? Test met een klein model eerst.
• CO2-data is zichtbaar in je elementen? Check eigenschappen in Revit.
• MPG-score klopt met circulair ontwerp? Vergelijk met je doel van onder de 1,0.
• Bestanden opgeslagen in je projectmap? Geen data verloren gegaan.
• Biobased en hergebruikte materialen meegenomen? Specifiek voor urban mining.

Als alles ja is, ben je ready. Deze checklist duurt 10 minuten. Een laatste fout om te vermijden: niet updaten van je software, wat later problemen geeft. Doe dit altijd voor je start.