Elektrochroom glas als circulair alternatief voor zonwering
Stel je voor: een warme zomerdag. De zon staat laag en schijnt fel naar binnen. Je voelt de hitte al op je huid, je kamer wordt een oven.
Normaal trek je de gordijnen dicht of laat je de rolluiken zakken.
Maar dan zit je in het donker en heb je nog steeds een airco nodig. Wat als je ramen zichzelf konden verduisteren?
Niet met een stoffen lap, maar met een druk op de knop. Welkom in de wereld van elektrochroom glas. Een slimme, duurzame manier om je gebouw koel en comfortabel te houden, zonder rompslomp.
Wat is elektrochroom glas eigenlijk?
Elektrochroom glas is eigenlijk een slimme ramenmaker. Het is glas dat je met een kleine elektrische spanning kunt verduisteren of juist weer helder kunt maken.
Denk aan een soort zonnebril die je zelf kunt bedienen. In het glas zit een speciale laag, een 'coating'. Als je een stroompje door die laag stuurt, verandert de structuur en wordt het glas donker. Geen stroom?
Dan blijft het glas helder. Het is dus een actieve, elektronische vorm van zonwering die direct in het glas zelf zit.
Het mooie is dat je geen losse zonwering meer nodig hebt. Geerdt geen jaloezieën die stof verzamelen of rolluiken die na een paar jaar vastlopen.
Je hebt gewoon raam. Mooi, helder en simpel. En als de zon te fel wordt, druk je op een knop en is het donker. Zo simpel kan het zijn. Dit is een technologie die al langer bestaat, maar nu steeds beter en betaalbaarder wordt voor de gewone bouw.
Waarom dit glas perfect past in een circulaire wereld
Denk eens aan de traditionele manier van zonwering. Je koopt een rolluik.
Dat rolluik is gemaakt van aluminium, plastic en een motor. Het productieproces kost energie. Na een jaar of tien is de motor kapot of is het doek gescheurd.
Je gooit het oude rolluik in de container. Het aluminium kan worden gerecycled, maar het plastic en de motor belanden vaak bij het restafval.
Dat is zonde van de grondstoffen. Elektrochroom glas draait dit om.
Het glas is het product. Het is een basisproduct van je gebouw. Je haalt er niets tussenuit dat je na verloop van tijd weer moet vervangen. De technologie zit in het glas verwerkt.
De levensduur van het glas is minimaal 50 jaar, net als elk ander hoogwaardig isolatieglas. De elektronica die erin zit, is in theorie eenvoudig te vervangen zonder het hele raam te hoeven vervangen.
Dit is een perfect voorbeeld van duurzaam hergebruik en circulair bouwen. Je bouwt een product voor de lange termijn. Je bespaart ook op materiaal.
Geen aluminium kozijnen voor rolluiken, geen plastic lamellen. Alleen glas. En glas kan oneindig worden gerecycled.
Bovendien vermindert het de vraag naar energie voor airco's. Minder energieverbruik betekent een lagere CO2-uitstoot. Dat is weer goed voor het milieu. Dit is een slimme keuze voor wie wil bouwen met het oog op de toekomst.
Hoe het werkt: de magie achter het raam
Het proces is simpel en elegant. In het glas zitten meerdere laagjes.
Tussen de laagjes zit een speciale vloeistof. Als er geen spanning op staat, zijn de deeltjes in de vloeistof willekeurig verspreid. Het licht kan erdoor en het glas is helder.
Het voelt aan als normaal dubbel glas. Zodra je een spanning (meestal 12 of 24 volt) aanlegt via een dun draadje, gebeurt er iets magisch.
De deeltjes in de vloeistof ordenen zich. Ze vormen een soort muurtje en blokkeren het licht. Het glas wordt donker, bijna zwart. De mate van donkerheid kun je regelen door de spanning te variëren.
Je kunt het dus net iets donkerder maken als je wilt. Wanneer je de spanning uitzet, verdwijnt het muurtje en is het glas weer helder.
Het proces duurt slechts een paar seconden. De stroom die het glas verbruikt, is minimaal. We hebben het over een verbruik van ongeveer 2 tot 5 watt per vierkante meter.
Dat is vergelijkbaar met een spaarlamp. Het is dus energiezuiniger dan een airco.
De warmte van de zon wordt gedeeltelijk geblokkeerd, wat de temperatuur in de kamer verlaagt. Je bespaart op energiekosten en verhoogt je comfort.
De kosten en mogelijkheden: wat mag je verwachten?
Elektrochroom glas was vroeger extreem duur. Inmiddels is het bereikbaar geworden voor de particuliere markt. De prijs hangt af van de grootte, de dikte en het type glas.
Reken op een meerprijs van ongeveer 150 tot 250 euro per vierkante meter ten opzichte van standaard drievoudig glas.
Dat klinkt fors, maar bedenk dat je geen zonwering meer hoeft te kopen. Je bespaart dus op andere kostenposten.
Er zijn verschillende systemen op de markt. Een bekend systeem is GlasShade van het Nederlandse bedrijf Switch Materials. Dit werkt met een laagje vloeistof tussen het glas.
Een ander bekend systeem is View Glass. Dit glas verduistert over de hele oppervlakte.
De installatie is eenvoudig: er is een dun draadje nodig naar het raam. De bediening kan met een schakelaar, een app op je telefoon, of zelfs automatisch via een zon- en temperatuursensor. Je kunt ook kiezen voor een combinatie met een warmtereflecterende coating, waardoor het glas nog beter isoleert. Voor een gemiddelde woonkamer met bijvoorbeeld 4 ramen van 1,5 bij 2 meter (dus 12 m² glas) betaal je dus ongeveer 1800 tot 3000 euro extra.
Varianten en toepassingen
Als je bedenkt dat een goed rolluik inclusief installatie ook al snel 800 tot 1200 euro per raam kost, en dat je die na 15 jaar weer moet vervangen, is de investering in elektrochroom glas op de lange termijn vaak voordeliger en duurzamer. Het glas is er in verschillende soorten.
Je kunt het toepassen in bestaande kozijnen (retrofit) of als nieuw isolatieglas.
De donkerheidsgraad (transmissie) varieert. Sommige types gaan van 70% lichtdoorlatend naar 5%, andere van 60% naar 1%. Je kunt het ook combineren met andere functionaliteiten, zoals geluidswering of inbraakwerend glas.
Ideaal voor de slaapkamer, de woonkamer of een kantoorruimte. Een speciale variant is het glas dat je via 'urban mining' materialen hergebruikt. Er zijn leveranciers die oude glaspartijen opkopen, deze inspecteren en verwerken tot nieuwe elektrochroom ruiten.
Dit sluit perfect aan op de circulaire gedachte. Je hergebruikt bestaande grondstoffen en voegt er slimme technologie aan toe, net zoals bij de inzet van waterstof als energieopslag in circulaire gebouwen.
Zo wordt je woning een onderdeel van de stads-circulaire economie, mede dankzij innovaties zoals het TU Delft onderzoek naar circulaire betonconstructies.
Praktische tips voor wie het wil proberen
Denk je erover om elektrochroom glas te nemen? Hier een paar concrete tips om je op weg te helpen.
- Combineer met isolatie: Doe het meteen goed. Vraag om triple glas met een coating. Zo heb je niet alleen zonwering, maar ook super goede isolatie. Dit scheelt enorm in je stookkosten.
- Automatiseer het: Een schakelaar is leuk, maar een sensor is beter. Laat het glas automatisch donker worden als de zon fel schijnt. Dat werkt het beste en je merkt er zelf bijna niets van.
- Vraag naar hergebruikt glas: Vraag bij je leverancier specifiek naar de mogelijkheden van urban mining. Sommige bedrijven hebben een eigen inzameling van oud glas. Dit is vaak goedkoper en beter voor het milieu.
- Check de garantie: Vraag goed naar de garantie op de elektronische componenten. Een raam gaat 50 jaar mee, de techniek moet dat ook kunnen. Een garantie van 10 jaar op de werking is gebruikelijk.
- Houd rekening met elektra: Je hebt een kleine stroomvoorziening nodig. Bij nieuwbouw is dit simpel. Bij bestaande bouw moet je misschien een dun draadje naar het raam trekken. Dit is vaak goed op te lossen.
Het is een investering, maar het levert veel op als je het goed aanpakt. Met dit glas kies je voor een comfortabel huis en een beter milieu.
Geen gedoe meer met stoffige gordijnen of kapotte rolluiken. Gewoon slimme ramen die werken voor jou. Dat is de toekomst van bouwen.