Een demontabele houten vloer leggen zonder lijm of spijkers
Een houten vloer die je niet verlijmt of vastnaagt. Klinkt dat als een droom die uitkomt?
Voor veel doe-het-zelvers is het dat ook. Je bespaart niet alleen tijd en rommel, maar je bent ook meteen klaar voor de toekomst. Zo'n demontabele vloer past perfect bij de principes van circulair bouwen.
Stel je voor: je verhuist en je vloer gaat gewoon met je mee.
Of je wilt je ondervloer makkelijk recyclen. Urban mining begint immers bij je eigen huis. Dit is hoe je het doet.
Zwevend leggen van een houten vloer
Als we praten over een vloer leggen zonder lijm of spijkers, hebben we het over een zwevende vloer. Simpel gezegd, zweeft de vloer bovenop je ondervloer.
Hij zit nergens aan vast. De planken houden elkaar op hun plekt door middel van een verbinding, vaak aan de zijkant.
De zwaartekracht en het gewicht van de vloer zelf doen de rest. Je legt een ondervloer van kurk, schuim of een andere geschikte laag op de basisvloer. Daarop leg je dan je houten planken.
Het is een droogbouwsysteem. Geen lijmresten, geen gaten in je vloer, geen gereedschap dat je later weer moet schoonmaken. Ideaal voor wie van een schone werkplek houdt. Het grootste voordeel is natuurlijk de demonteerbaarheid.
Voordelen van zwevend leggen
Je kunt de vloer na tien jaar gewoon weer oppakken en meenemen.
Dat is pas duurzaam hergebruik. Je investeert in een materiaal, niet in een eenmalige installatie.
Daarnaast is het een stuk sneller. In een dag kun je een flinke kamer hebben liggen. Onderhoud is ook makkelijker.
Als er een plank beschadigd raakt, kun je die ene plank vervangen zonder de hele vloer open te breken.
Nadelen van zwevend leggen
Tot slot is het een warme vloer. Door de ondervloer en de luchtlaag eronder voelt het comfortabel aan en werkt het geluidsdempend. Zeker in appartementen kan een speciale ondervloer voor zwevende vloeren de geluidsreductie verzorgen die verplicht is.
Zo'n vloer heeft ook zijn uitdagingen. De grootste valkuil is een ondergrond die niet waterpas is.
Omdat de vloer nergens aan vastzit, volgt hij elke oneffenheid. Dit zorgt voor een vervelend wiebelgevoel en kan op den duur lawaai maken.
Ook het gewicht is belangrijk. Een lichte vloer voelt vaak cheap en hol aan. Kies je voor een multiplank van minimaal 16 mm, of liever nog 18 mm dik, dan kom je al snel boven de 12 kg per m2 uit.
Dat gewicht drukt de vloer op zijn plek en voorkomt het 'dansen'. Een ander nadeel is dat zwevende vloeren gevoeliger zijn voor vocht. Je moet de luchtvochtigheid in huis stabiel houden, idealiter tussen de 50% en 70%. Zo voorkom je dat het hout gaat krimpen of uitzetten en kiertjes gaat vormen.
Verlijmd leggen van een houten vloer
De traditionele tegenhanger is het verlijmd leggen. Hierbij plak je de planken vast op de ondervloer of de dekvloer.
Dit geeft een extreem stabiele en stille vloer. Vooral bij massieve houten vloeren is dit een populaire keuze. De vloer werkt als een massief blok en voelt enorm stevig aan.
Zelf leggen van een houten vloer - zwevend of verlijmd
De installatie is echter een stuk minder flexibel. Het is een permanente keuze.
Als je de vloer ooit wilt verwijderen, is dat een enorme klus met lijmresten en beschadigingen.
Bovendien is de ondergrond absoluut vlak en droog moeten zijn. Lijm hecht alleen goed op een perfecte basis. Het is een specialistisch werkje waarbij je de tijd moet nemen. De materialen die gebruikt worden zijn vaak op basis van chemicaliën, wat niet direct bijdraagt aan een biobased leefomgeving.
Tip: Ga je voor een circulair project? Vraag bij lokale bouwbedrijven naar restpartijen of demontageprojecten. Soms liggen er complete vloeren op hun retour die perfect zijn voor een tweede leven.
Als je zelf aan de slag wilt, is de zwevende vloer je beste vriend. Je hebt weinig gereedschap nodig: een decoupeerzaag of afkortzaag, een potlood, een rolmaat en een rubberen hamer.
Voor degenen die denken aan urban mining: kijk eens bij gespecialiseerde sloperijen of bouwmarkten die restpartijen aanbieden. Je vindt daar vaak prachtig hout dat een tweede leven verdient. Voor een zwevende vloer van bijvoorbeeld eiken multiplank (18 mm dik) betaal je tussen de €70 en €110 per vierkante meter, afhankelijk van de afwerking en het merk.
Kies je voor een biobased ondervloer van kurk of houtvezelplaat? Reken op ongeveer €15 tot €25 per m2 extra.
- Voorbereiding: Laat het hout minimaal 48 uur acclimatiseren in de ruimte waar het gelegd wordt. Dit is cruciaal om krimp en uitzetting te voorkomen.
- Ondervloer: Leg een egale, droge ondervloer. Gebruik bij voorkeur een biobased variant zoals een kurkrol of houtvezelplaat. Zorg dat de naden niet overlappen.
- Eerste rij: Begin langs de langste muur. Leg de eerste rij met de groef naar de muur. Zorg voor een ongeveer 1 cm ruimte met de muur (en de andere muren) voor uitzetting. Gebruik afstandhouders.
- Volgende rijen: Steek de tong van de nieuwe plank schuin in de groef van de vorige rij. Druk de plank naar beneden tot hij klikt. Gebruik een slagijzer om de naden strak te krijgen zonder de randen te beschadigen.
- Afwerking: Zodra de vloer ligt, verwijder je de afstandhouders en plaats je plinten. De plinten zet je vast aan de muur, niet aan de vloer.
Verlijmde vloeren zijn vaak iets goedkoper in materiaal (rond de €60-€90 per m2), maar de lijm en de professionele hulp die je misschien inschakelt, tellen snel op. Om je vloer perfect te leggen, volg je deze stappen: Denk bij het kiezen van je materiaal aan het totaalplaatje.
Een vloer van gerecycled hout of snelgroeiende soorten zoals bamboe is vaak duurzamer dan tropisch hardhout.
Door te kiezen voor een demontabele legging, houd je die duurzaamheid ook in de toekomst in stand. Zo bouw je niet alleen een mooie vloer, maar draag je bij aan een circulair systeem waarin materialen hun waarde behouden.