Circulaire straatklinkers van gerecycled materiaal
Stel je voor: je loopt door je straat en kijkt naar de grond. Je ziet klinkers. Saai? Misschien. Maar wat als ik je vertel dat die stenen van de toekomst nu al onder je voeten kunnen liggen?
We hebben het niet over nieuwe stenen uit een steengroeve. Nee, we hebben het over straatklinkers die geboren zijn uit afval. Denk aan oude tegels, kapotte betonblokken en zelfs asfaltresten.
Dat is circulair bouwen in optima forma. Dit is geen verhaal voor over tien jaar.
Dit is iets wat je vandaag kunt kopen en gebruiken. Het is duurzaam, sterk en vaak nog mooier dan het oude spul.
Wat zijn circulaire straatklinkers eigenlijk?
Een circulaire straatklinker is een steen die volledig bestaat uit gerecycled materiaal.
Je gooit dus niets weg. Je hergebruikt granulaat, de brokstukken van sloopprojecten.
In plaats van klei uit de grond te graven, nemen we reststromen uit de bouw. Denk aan puin van geslopte huizen of oude betonplaten uit fabriekshallen. Dit materiaal wordt geplet tot korrels. Daarna wordt het gemengd met een bindmiddel en onder hoge druk geperst tot een nieuwe klinker.
Het proces heet 'cold pressing' of persen zonder verhitting. Dit scheelt enorm veel energie vergeleken met het bakken van kleiklinkers op 1100 graden.
Je bespaart dus direct CO2. De steen is vaak net zo hard of zelfs harder dan een standaard klinker. Omdat de korrels al eens gebakken zijn (bijvoorbeeld van oude bakstenen), zijn ze extreem stabiel. Je hebt dus geen kwaliteitsverlies.
Waarom kiezen voor hergebruik in de straat?
De impact is groter dan je denkt. Elke vierkante meter die je aanlegt met circulaire klinkers, haalt een stuk druk op de natuurlijke grondstoffen.
We hebben het over zand en grind dat we steeds moeilijker kunnen winnen. Door urban mining – het 'oogsten' van materialen uit de stad – blijven waardevolle grondstoffen in de economie.
Het voorkomt dat bouwafval op een stortplaats belandt, wat vaak nog in het buitenland gebeurt. Er zit ook een economisch voordeel aan vast. De belasting op storten van afval gaat omhoog. Bedrijven die puin storten, betalen steeds meer.
Daarom is het voor sloopbedrijven aantrekkelijker om hun materiaal, zoals isolatie van gerecycled textiel, aan jou te leveren voor hergebruik.
Zo ontstaat er een lokale markt. Je bent minder afhankelijk van import vanuit Duitsland of België voor bakstenen. Je gebruikt wat de stad zelf te bieden heeft.
Hoe werkt het precies? De techniek achter de steen
Het begint bij de bron. Een sloopbedrijf breekt een gebouw af. Ze scheiden het puin: schoon beton en baksteen gaat naar de recyclinginstallatie.
Hier wordt het schoongespoten en geplet tot korrels van bijvoorbeeld 2 tot 5 millimeter.
Vervolgens wordt dit granulaat gemengd met een hars of cement. Bij sommige innovatieve merken gebruiken ze biobased bindmiddelen, zoals lijnolie of reststromen uit de landbouw.
Daarna gebeurt het magische deel: persen. De machine perst het mengsel met een druk van 600 tot 1000 ton. Dit compresseert het materiaal tot een dichte, harde steen.
Er is geen water nodig voor het uitharden, alleen druk. De steen kan direct gebruikt worden.
De kleur hangt af van het ingangsmateriaal. Grijze klinkers komen van beton. Rode of bruine klinkers komen van gemengd baksteenpuin. Elk stukje straat krijgt dus een eigen verhaal.
Prijzen en varianten: wat kost het?
De prijs is vaak vergelijkbaar met gangbare materialen, zoals gevelbekleding van hergebruikt metaal, en soms zelfs goedkoper.
Doordat de grondstof gratis of goedkoop is (sloopafval), en de vervoerskosten laag zijn (lokale productie), blijft de prijs scherp. Een standaard betonklinker van 10x20x6 cm kost vaak rond de €35 per m². Circulaire varianten zitten daar vaak net onder of op hetzelfde niveau.
- De Grijs-Groene Klinker: Gemaakt van 100% gerecycled betonpuin. Dit is de meest voorkomende en de goedkoopste. Verwacht een prijs vanaf €30 - €35 per m².
- De Rode Mix: Bevat baksteenpuin uit sloopprojecten. Heeft een warme, robuuste uitstraling. Dit kost vaak €40 - €45 per m².
- Biobased Varianten: Hierbij wordt het cement vervangen door een organisch bindmiddel. Dit is nog vrij nieuw en ligt in de schaal van €45 - €55 per m², afhankelijk van de innovatiegraad.
De prijs hangt af van de kleur en de hoeveelheid. Laten we kijken naar een paar opties: Voorbeeld: Een oprit van 50 m² kost met groene klinkers ongeveer €1750 inclusief materiaal.
Met de rode mix ben je rond de €2250 kwijt. Dit is vaak inclusief levering uit de regio.
Praktische tips voor je project
Als je deze klinkers wilt gebruiken, let dan op de specificaties. Vraag altijd om het TNO-rapport of de prestatieverklaring (ETA) van de leverancier.
Je wilt zeker weten dat de stenen voldoen aan de norm voor bijvoorbeeld de oprit (klasse 4 of 5).
Ze moeten bestand zijn tegen vorst en strooizout. Gerecyclede klinkers zijn hier vaak beter in dan sommige goedkope bakstenen omdat ze harder zijn. Zorg dat je de juiste voegvulling gebruikt, zoals circulaire hechtmortels voor hergebruikte stenen.
Geen standaard zand, maar een duurzame variant. Kies voor een voegmortel op basis van biobased materialen of een ultradunne voeg die minder onkruid toelaat. Bij het aanleggen: werk schone materialen op schone materialen. Zorg dat er geen plastic of hout tussen het puin komt.
Ben je een particulier? Kijk bij de gemeente of ze subsidie hebben voor duurzaam straatwerk.
Steeds meer gemeenten eisen dat er bij openbare werken circulair materiaal wordt gebruikt. Dat stimuleert de markt.
Je bent dus een early adopter als je dit nu doet. En dat mag best gezegd worden. Je straat is straks niet alleen een ondergrond, maar een statement.