Circulaire aanbesteding: gunningscriteria voor gemeenten en overheden
Stel je voor: je bent gemeente en je wilt iets bouwen. Een brug, een school, een wijk.
Je zoekt aannemers die echt meedenken, niet alleen de goedkoopste zijn. Je wilt materialen hergebruiken, biobased oplossingen en misschien zelfs stadsdelfstoffen (urban mining) toepassen.
Hoe zorg je dat je die partijen ook echt selecteert? Met de juiste gunningscriteria in je aanbesteding. Dit is je gids, geschreven als een goed gesprek aan de keukentafel.
Waarom gunningscriteria het hart zijn van een circulaire aanbesteding
Je kunt wel zeggen ‘circulair bouwen’, maar als je aanbesteding alleen kijkt naar de laagste prijs, gebeurt er niets.
De gunningscriteria bepalen wat je echt krijgt. Ze zijn de knoppen waaraan je draait om impact te maken. Denk aan hergebruikte materialen, biobased opties en het terugwinnen van grondstoffen uit bestaande gebouwen. Een goed criterium is concreet.
Vraag niet alleen ‘is het circulair?’, maar meet het. Bijvoorbeeld: ‘minimaal 30% van de materialen moet hergebruikt zijn of biobased’ of ‘een plan voor urban mining bij sloop’.
Deze criteria zorgen voor een level playing field. Ze laten zien dat je als overheid serieus werk maakt van de circulaire economie.
En ze belonen innovatie, niet alleen de laagste rekening.
De belangrijkste selectiecriteria voor je aanbesteding
Focus op drie hoofdcriteria: materiaalkeuze, hergebruik en samenwerking. Bij materiaalkeuze vraag je om biobased materialen zoals hout, stro of leem.
Bij hergebruik check je of materialen al een keer zijn gebruikt, zoals bakstenen uit gesloopte gebouwen.
Bij samenwerking kijk je of de aannemer meedenkt met circulaire businessmodellen. Bijvoorbeeld: materiaalpaspoorten, lease-modellen voor materialen of terugnamegaranties. Dit is essentieel voor langdurige circulariteit.
Vergeet niet de CO2-voetafdruk. Vraag om een levenscyclusanalyse (LCA) per project. Zo zie je direct welke optie het duurzaamst is, niet alleen in prijs maar in impact.
Product 1: Hergebruikte bakstenen van StoneCycling
StoneCycling maakt bakstenen van 60% tot 70% gerecycled materiaal, zoals oude dakpannen en keramiek.
Voordelen:- Hoog gerecycled gehalte, tot 70%.
- Unieke uitstraling, elke steen is anders.
- Geschikt voor nieuwbouw en renovatie.
- Prijzig vergeleken met nieuwe bakstenen.
- Langere levertijd door specifieke productie.
Een baksteen kost ongeveer €2,50 tot €3,50 per stuk, afhankelijk van de grootte en afwerking. Ideaal voor gevels die karakter en circulariteit combineren.
Voor een gemiddelde gevel van 100 m² betaal je ongeveer €5.000 tot €7.000 extra ten opzichte van standaard bakstenen. Dit verdien je terug in duurzaamheid en uitstraling.
Product 2: Biobased isolatie van HempFlax
HempFlax levert hennepisolatie, een biobased materiaal dat CO2 opslaat. Een plaat van 100 mm dik kost ongeveer €25 tot €35 per m². Het is licht, ademend en perfect voor wanden en daken.
Voordelen:- Natuurlijk en CO2-negatief.
- Goede vochtregulatie, minder schimmel.
- Lichtgewicht, makkelijk te verwerken.
- Relatief duur vergeleken met glaswol.
- Beperkte beschikbaarheid, soms langere levertijd.
Voor een woning met 200 m² isolatie ben je ongeveer €5.000 tot €7.000 kwijt.
Dit is meer dan standaard isolatie, maar je wint op energiebesparing en gezondheid.
Product 3: Stadsdelfstoffen van Urban Mining Collective
Het Urban Mining Collective haalt materialen uit bestaande gebouwen, zoals staal, bakstenen en hout. Prijzen variëren: staal kost ongeveer €0,50 tot €1,00 per kg, afhankelijk van kwaliteit en bewerking. Dit is ideaal voor projecten met een sloopfase.
Voordelen:- Direct hergebruik van materialen uit de stad.
- Lagere CO2-impact dan nieuwe materialen.
- Ondersteunt lokale economie en banen.
- Kwaliteit kan variëren, controle is nodig.
- Vereist extra planning voor sloop en opslag.
Reken op €10.000 tot €15.000 voor een gemiddeld project van 500 kg staal en 1.000 bakstenen.
Dit is vaak goedkoper dan nieuw, met een veel lagere milieu-impact.
Product 4: Circulaire vloeren van CircuWood
CircuWood maakt vloeren van gerecycled hout, zoals oude pallets en bouwafval. Een vloer van 10 m² kost ongeveer €150 tot €250, inclusief afwerking.
Voordelen:- 100% gerecycled hout.
- Uniek patroon, elke vloer is anders.
- Geschikt voor intensief gebruik.
- Beperkte dikte, niet voor alle toepassingen.
- Prijzig vergeleken met laminaat.
Het is sterk, stabiel en heeft een warme uitstraling. Voor een project van 100 m² ben je ongeveer €1.500 tot €2.500 kwijt.
Dit is een slimme investering voor duurzame gebouwen.
Vergelijking: welk product past bij welk project?
Stel je voor: je bouwt een school. Dan is biobased isolatie van HempFlax een must voor gezond lucht en energiebesparing.
Combineer dit met hergebruikte bakstenen van StoneCycling voor de gevel. Dit geeft een duurzaam en uitnodigend gebouw. Voor een woonwijk met sloopfase is Urban Mining Collective ideaal.
Haal staal en bakstenen uit oude gebouwen en hergebruik ze direct. Dit verlaagt de kosten en CO2-impact.
Voor een kantoor met een focus op design is CircuWood een goede keuze.
De vloer zorgt voor een warme uitstraling en is volledig circulair. Prijzen vergelijken: HempFlax is duurder dan glaswol, maar wint op lange termijn. StoneCycling is duurder dan standaard bakstenen, maar uniek in uitstraling. Urban Mining is vaak goedkoper dan nieuw materiaal, maar vereist extra planning. CircuWood is prijzig, maar een eenmalige investering voor decennia.
Aanbevelingen per budget en gebruik
Laag budget: focus op Urban Mining Collective. Haal materialen uit bestaande gebouwen en bespaar direct op kosten.
Dit werkt goed voor gemeentelijke projecten met een sloopfase. Middel budget: combineer HempFlax isolatie met CircuWood vloeren.
Dit geeft een duurzaam gebouw zonder de hoofdprijs te betalen. Ideaal voor scholen of wijkcentra. Hoog budget: ga voor StoneCycling bakstenen en HempFlax isolatie. Door een goede ketensamenwerking in de circulaire bouw zorgt dit voor een iconisch gebouw met maximale circulariteit.
Perfect voor stadhuis of culturele centra. Gebruik je een specifiek materiaal?
Vraag altijd om een materiaalpaspoort. Dit document legt vast wat er in zit, zodat het later makkelijk hergebruikt kan worden.
Waar je het best kunt kopen
Voor StoneCycling: direct via hun website of via gespecialiseerde bouwgroothandels zoals Van Gansewinkel. Vraag om een monster om de kwaliteit te checken. Voor HempFlax: rechtstreeks bij HempFlax of via eco-bouwmaterialenleveranciers zoals Natuurlijk Bouwen.
Check of ze lokale voorraad hebben voor snellere levertijd. Voor Urban Mining Collective: neem contact op via hun website of via gemeentelijke netwerken.
Ze werken vaak samen met sloopbedrijven en gemeentes binnen de Green Deals voor circulair bouwen. Voor CircuWood: via hun eigen webshop of bij houtbewerkingsbedrijven.
Vraag om een offerte op maat voor grotere projecten. Tip: vraag altijd om een offerte inclusief levering en verwerking. Door in te zetten op optimale samenwerking tussen bouwpartners weet je precies wat je betaalt en voorkom je verassingen.
Tips voor je aanbestedingstraject
Thomas is bouwkundig ingenieur en adviseur circulaire economie in de bouwsector. Hij helpt aannemers, architecten en opdrachtgevers met de transitie naar circulair en biobased bouwen.