Circulair bouwen subsidies in de gemeente Amsterdam
Stel je voor: je bent een woningcorporatie in Amsterdam en je wilt een oud pand transformeren tot een duurzaam, circulair gebouw. Je wilt geen nieuwe grondstoffen gebruiken, maar materialen hergebruiken, biobased materialen toepassen en urban mining toepassen.
Maar hoe financieel haalbaar is dat? De gemeente Amsterdam heeft hier in het verleden een specifieke subsidieregeling voor gehad. Hoewel die regeling inmiddels is vervallen, is de visie erachter belangrijker dan ooit. Laten we eens kijken hoe de stad Amsterdam circulair bouwen stimuleert en wat je nu kunt doen.
Bronnen: Gemeente Amsterdam
De gemeente Amsterdam heeft een duidelijke missie: een circulaire stad in 2050.
Om dat te bereiken, moeten we in 2030 al de helft minder nieuwe grondstoffen gebruiken. Dit is de kern van de Strategie Amsterdam Circulair 2020-2025.
De doelstelling is helder: in 2030 halveren we het gebruik van nieuwe grondstoffen.
De stad zet niet alleen in op hergebruik van materialen zoals hout en beton, maar stimuleert ook het gebruik van biobased materialen. Denk aan hennep, vlas of schelpen als isolatiemateriaal. Dit helpt niet alleen het milieu, maar zorgt ook voor een betere luchtkwaliteit en een gezonder binnenklimaat. Om deze ambitie te bereiken, ontwikkelde de gemeente gereedschappen voor bouwers en ontwikkelaars.
Een belangrijke bron van kennis en hulp is de Circulaire Gereedschapskist, die op 1 januari 2021 werd gepubliceerd.
Paris Proof Tenderen
Hierin vind je handvatten voor circulair ontwerpen, inkopen en bouwen. Je leert hoe je materialen scant (urban mining), hoe je een circulair ontwerp maakt en hoe je de waarde van materialen behoudt. Een van de krachtigste gereedschappen in de gereedschapskist is Paris Proof Tenderen.
Dit betekent dat de gemeente bij aanbestedingen eisen stelt die aansluiten bij de klimaatdoelen van Parijs. Als je als bouwer een project wilt binnenhalen in Amsterdam, moet je vaak aantonen hoe je circulair te werk gaat.
Strategie Amsterdam Circulair 2020-2025
Dit gaat verder dan alleen materiaalkeuze. Het gaat ook over hoe je omgaat met sloop, het hergebruik van componenten en het minimaliseren van transportbewegingen.
Het is een manier om de markt te sturen zonder directe subsidies. Deze strategie is de rode draad. Hij draait om drie pijlers: biobased materialen, hergebruik van materialen (circulair) en slimmer bouwen.
Voor corporaties en ontwikkelaars is het zaak om deze pijlers te integreren in hun plannen. De gemeente geeft aan dat ze de vraag naar circulaire materialen wil vergroten. Dit betekent dat er kansen liggen voor partijen die nu al investeren in biobased bouwen of materialen als hout en beton op een nieuwe manier inzetten.
Besluit van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam
Om de ambities kracht bij te zetten, heeft het college in het verleden besloten tot een specifieke subsidieregeling. Hoewel deze regeling helaas is verlopen, geeft hij een goed beeld van hoe de gemeente denkt over samenwerking. De regeling was er specifiek voor renovatie en transformatie van bezit van woningcorporaties.
Dit toont aan dat de gemeente de corporaties als een cruciale partner ziet in de transitie naar een circulaire stad.
Hoofdstuk 1 - Algemene bepalingen
In de oude regeling stond duidelijk wat het doel was: het stimuleren van circulair bouwen binnen de corporatiesector. De algemene bepalingen schreven voor dat het project moest passen binnen de kaders van de gemeentelijke circulaire ambities.
Een interessant detail was de vereiste samenwerking. Je kon als corporatie niet zomaar een subsidie aanvragen. De regeling eiste een partnerschap.
De subsidie was bedoeld voor projecten die echt het verschil maakten. Het ging niet om kleine aanpassingen, maar om fundamentele keuzes in het bouwproces.
De focus lag op het verminderen van de vraag naar nieuwe grondstoffen. Dit sluit naadloos aan op de doelstelling om in 2030 de helft minder nieuwe grondstoffen te gebruiken. De algemene bepalingen waren erop gericht om kennis te laten opdoen en te delen. Hier werd het financieel concreet.
Hoofdstuk 2 - Subsidieplafond
De regeling had een totaal budget (subsidieplafond) van €200.000. Dit bedrag was beschikbaar voor de hele subsidieperiode.
De regeling liep van 30 mei 2019 tot en met 8 november 2019.
Helaas is de regeling per 31 december 2019 definitief vervallen. Dit betekent dat je nu geen aanspraak meer kunt maken op deze specifieke €200.000. Wat deze regeling echter duidelijk maakt, is de manier waarop de gemeente denkt over stimulering.
Er was budget beschikbaar gesteld voor projecten die voldeden aan strikte voorwaarden. Een van die voorwaarden was de verplichte samenwerking tussen minimaal één woningcorporatie en één marktpartij met bewezen circulaire bouwervaring. Dit was bedoeld om kennis te koppelen en de markt te versterken.
De huidige stand van zaken: Subsidies en Stimulering
Omdat de regeling uit 2019 is vervallen, is het logisch om je af te vragen: wat nu?
De gemeente Amsterdam is nog steeds enorm ambitieus, maar de manier van stimuleren is verschoven. De focus ligt nu minder op directe subsidies en meer op het verplichten van circulair bouwen via vergunningen en aanbestedingen (zoals Paris Proof Tenderen).
Wil je als corporatie of ontwikkelaar aan de slag met circulair bouwen? Dan moet je nu vooral kijken naar de mogelijkheden binnen de huidige regelgeving. De kennis die is opgedaan met de vorige regeling, wordt nu verwerkt in standaard procedures. Het is belangrijk om actuele informatie in te winnen bij de afdeling Ruimte en Duurzaamheid van de gemeente Amsterdam.
Echter, er zijn vaak wel andere subsidiemogelijkheden te vinden, hoewel niet specifiek meer deze ene regeling.
Denk aan landelijke regelingen of specifieke fondsen voor biobased materialen. Maar de tijd dat je €200.000 kon aanvragen voor een samenwerking tussen corporatie en marktpartij is helaas voorbij. Wel blijft de les van deze regeling relevant: samenwerking is essentieel.
Praktische tips voor circulair bouwen in Amsterdam
Hoewel de specifieke subsidie is verdwenen, hoef je niet stil te zitten. De vraag naar circulair bouwen is alleen maar toegenomen.
- Zoek de samenwerking op: De oude regeling eiste een corporatie en een marktpartij. Doe dit nog steeds. Zoek een partner die ervaring heeft met biobased materialen of urban mining. Samen weten jullie meer en zijn jullie sterker.
- Gebruik de Circulaire Gereedschapskist: Deze is gratis en online beschikbaar. Begin met het doen van een materiaalscan van je pand. Weet wat erin zit voordat je sloopt. Dat is pure urban mining.
- Denk na over biobased: Kijk niet alleen naar staal en beton. Materialen als hout (CLT), vlas of kalkhennep zijn uitstekende alternatieven. Ze slaan CO2 op en zijn vaak lokaal verkrijgbaar.
- Check actuele regelingen: De gemeente vernieuwd haar beleid voortdurend. Houd de pagina’s over duurzaamheid en bouwen in de gaten. Soms zijn er tijdelijke regelingen voor specifieke materialen of innovaties.
- Focus op hergebruik: Voordat je nieuwe materialen koopt, kijk of je materialen van een ander project kunt overnemen. Dit bespaart geld en het milieu. Dit is de kern van circulariteit.
Hier zijn een paar concrete stappen die je nu kunt zetten: De weg naar een circulair Amsterdam is een ontdekkingstocht. De subsidie van €200.000 was een mooie start, maar de echte kracht zit in de wil om het anders te doen. Met de juiste partners en de juiste materialen bouwen we aan een toekomstbestendige stad.