Certificering van hergebruikte staalconstructies: huidige stand van zaken
Sta je op het punt om een oude staalconstructie te kopen of te hergebruiken? Dan is certificering niet iets voor de bureaucratie-liefhebbers, maar jouw veiligheidsnet.
Zonder goed papierwerk loop je risico’s op instortingen of boetes. In de wereld van circulair bouwen en urban mining is hergebruikte staal een goudmijn, maar alleen als het veilig is.
Laten we de feiten op een rij zetten en kijken hoe je dit slim aanpakt.
VMRG Kwaliteitseisen en adviezen
De VMRG (Vereniging Metalen Ramen en Gevelbouw) zet sterk in op hergebruik van materialen.
In hun kwaliteitseisen vind je richtlijnen voor het recyclen van staal. Ze adviseren om altijd te werken met gecertificeerde partners.
Dat betekent dat je fabrikant of leverancier moet aantonen dat het materiaal voldoet aan de normen. In de praktijk betekent dit dat je vraagt naar het conformiteitscertificaat. Zonder dat document koop je eigenlijk blind. De VMRG benadrukt ook dat hergebruik van staal bijdraagt aan een circulaire economie.
Je bespaart grondstoffen en verlaagt de CO2-voetafdruk. Het is een win-winsituatie, mits je de kwaliteit bewaakt.
20.8 Hergebruik en recycling van staal
In de VMRG-richtlijnen staat een specifiek hoofdstuk over hergebruik en recycling van staal. Het nummer 20.8 geeft aan dat staalconstructies na demontage geïnspecteerd moeten worden op materiaalsterkte en corrosie. Je kunt staal opnieuw inzetten als het voldoet aan de oorspronkelijke eisen.
Denk aan draagkracht en lasnaden. In de praktijk betekent dit dat je een monster laat testen in een lab.
De kosten voor zo’n test liggen rond de €200 tot €500, afhankelijk van de grootte.
Recycling gaat verder dan alleen smelten; het gaat om het behouden van de waarde. Urban mining speelt hierbij een rol: je ‘oogst’ materialen uit bestaande gebouwen. Dit vermindert de vraag naar nieuw staal, wat goed is voor het milieu.
CE-markering zorgt voor veiligere producten
CE-markering is een must voor constructiestaal onder de Construction Products Regulation (CPR). De geharmoniseerde norm EN 1090-1:2009+A1:2011 legt de lat voor veiligheid.
Zonder CE-markering mag een staalconstructie niet op de markt komen. Dit keurmerk garandeert dat het product voldoet aan Europese veiligheidsnormen.
Let op: een CE-markering is niet automatisch geldig zonder bijbehorend certificaat. Veel bedrijven denken dat het plakken van een label voldoende is, maar dat is een grote fout. De certificering loopt via een aangewezen instantie, zoals een notified body.
Voor hergebruikt staal moet je extra controleren of de oorspronkelijke CE-markering nog van toepassing is. Soms is een nieuwe beoordeling nodig, vooral als het staal is bewerkt of gemodificeerd. De kosten voor CE-certificering liggen tussen de €1.000 en €5.000, afhankelijk van de complexiteit.
Bevindingen inspecties
De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) heeft de afgelopen jaren stevig gecontroleerd op certificering van staalconstructies.
In 2019-2020 inspecteerde de ILT 1.028 bedrijven. In 2022-2023 waren dat er 63, waarschijnlijk gericht op risicovolle sectoren. Van deze 63 bedrijven hadden er 20 geen conformiteitscertificaat.
Dat is een derde van de bedrijven! Bij 13 bedrijven werd een volledige inspectie uitgevoerd, en alle 13 waren niet conform.
Dit toont aan dat er nog veel misgaat. De ILT voert in 2024 nieuwe controles uit, vooral bij bedrijven die al zijn gewaarschuwd.
De boetes kunnen oplopen tot tienduizenden euro’s. Het is dus verstandig om je zaken op orde te hebben. Vraag altijd naar het certificaat voordat je een aankoop doet. Een inspectie kan je helpen om problemen te voorkomen.
NTA 8713: de Nederlandse norm voor hergebruik
De NTA 8713:2023 is sinds 1 juni 2023 de definitieve norm voor hergebruik van constructiestaal. Deze norm telt 53 pagina’s en valt onder ICS-codes 91.080.01 en 91.010.30.
De norm startte op 5 juni 2023 en is nu de standaard in Nederland. Hij geeft criteria voor materiaalsterkte, laskwaliteit en corrosiebestendigheid. In de praktijk betekent dit dat je staal moet testen op treksterkte en taaiheid.
De norm helpt bij urban mining: het ‘oogsten’ van materialen uit bestaande gebouwen.
Voor hergebruikte staalconstructies is deze norm essentieel. Zonder naleving loop je risico op afkeuring. De kosten voor een NTA 8713-inspectie liggen tussen de €500 en €2.000, afhankelijk van de omvang. Dit is een investering die zich terugbetaalt in veiligheid en marktwaarde.
Praktische tips voor aankoop en certificering
Wil je een hergebruikte staalconstructie kopen? Controleer dan eerst of het bedrijf een conformiteitscertificaat heeft. Vraag de fabrikant om een prestatieverklaring en een technisch dossier.
Deze documenten tonen aan dat het materiaal voldoet aan de normen. Als het gaat om circulair bouwen, kies dan voor biobased bouwmaterialen in combinatie met staal.
Dit versterkt de duurzaamheid. Gebruik de NTA 8713 als leidraad voor de kwaliteit.
Vermijd de fout om aan te nemen dat een CE-markering automatisch geldig is zonder certificaat. Dat is een veelvoorkomende valkuil. Neem contact op met een gecertificeerde inspecteur voor een voorafinspectie.
Dit kost tussen de €300 en €800, maar voorkomt dure problemen later.
Tot slot, denk aan de lange termijn: hergebruikte staalconstructies verlagen je ecologische voetafdruk en verhogen de waarde van je project.