BREEAM-NL certificering uitgelegd: van Excellent tot Outstanding
Stel je voor: je bouwt een huis of kantoor. Je wilt niet zomaar iets neerzetten.
Je wilt iets goeds doen. Iets voor het klimaat, voor de toekomst. Maar hoe meet je dat?
Hoe bewijs je dat je écht duurzaam bezig bent? Daar komt BREEAM-NL om de hoek kijken.
Het is een meetlat voor gebouwen. Een soort energielabel, maar dan veel uitgebreider. Het checkt alles: van het waterverbruik tot de materialen die je gebruikt.
En het beloont je voor slimme keuzes. Denk aan een groen dak, zonnepanelen of muren van hennep.
Het is een verhaal in cijfers en certificaten. Een verhaal dat begint bij 'Acceptabel' en eindigt bij 'Outstanding'.
En dat is precies wat we hier gaan ontleden. Stap voor stap, zonder ingewikkelde woorden.
Wat is BREEAM-NL en waarom zou jij je er druk om maken?
BREEAM-NL is het Nederlandse keurmerk voor duurzame gebouwen. Het wordt uitgegeven door de Dutch Green Building Council (DGBC).
Het is een beoordelingsmethode. Je krijgt punten voor elk duurzaam idee dat je inbouwt. Meer punten betekent een hoger cijfer. Simpel.
Dit systeem bestaat al een tijdje en is super betrouwbaar. Het helpt je om na te denken over de impact van je bouwproject.
Niet alleen nu, maar ook over 50 jaar. Waarom is dit belangrijk?
Omdat een BREEAM-certificaat geld waard is. Het verhoogt de waarde van je pand. Huurders en kopers zoeken steeds vaker naar deze groene bewijzen. Ze willen geen energieverslindende dozen.
Ze willen gezonde, slimme gebouwen. Daarnaast is het een hulpmiddel.
Zonder zo'n framework loop je snel verloren in alle mogelijkheden. BREEAM-NL zorgt voor focus. Je weet precies wat er gevraagd wordt voor een bepaald niveau.
Het is een roadmap naar een beter gebouw. En het helpt Nederland om de klimaatdoelen te halen.
De BREEAM-schaal: van basis tot topscorer
Het BREEAM-NL systeem werkt met scores. Je verzamelt punten binnen verschillende categorieën.
Denk aan energie, water, materialen, gezondheid en afval. Al deze punten worden bij elkaar opgeteld. Dat totaal bepaalt je uiteindelijke niveau.
Er zijn vijf hoofdniveaus. Die lopen op van 'Acceptabel' tot 'Outstanding'.
Laten we ze even langslopen. Stel je voor dat je 100 punten kunt halen. Het eerste niveau is Acceptabel.
Dit is de ondergrens. Een gebouw dat hieraan voldoet, voldoet aan de minimumeisen voor duurzaamheid.
Het is een startpunt. Dan komt Good (Goed).
Dit is een prima score. Je bent duidelijk beter dan de gangbare praktijk. Veel projecten mikken hierop. Het is een realistisch en haalbaar doel.
Een volgende stap is Very Good (Zeer Goed). Hier laat je zien dat je echt serieus bezig bent.
Je pakt de uitdagingen goed aan. Dit niveau vraagt om extra inspanning en slimme oplossingen. Na 'Very Good' komen de toppers. Excellent is er daar een van.
Dit is een prestatie van formaat. Je bent een voorloper in de markt.
Je bouwt met de beste materialen en technieken. Denk aan een All Electric gebouw met een BENG-score ver onder de norm. Of een circulair ontwerp met een Materialenindex van 1.0.
Dan is er Outstanding. De allerhoogste eer. Minder dan 1% van alle gebouwen in Nederland haalt dit.
Het is het toppunt van duurzaamheid. Een Outstanding gebouw is een inspiratiebron. Het is gezond, volledig circulair, energiepositief en werkt als een magneet voor gebruikers.
De kern: hoe werkt het systeem achter de schermen?
Het draait allemaal om credits. BREEAM-NL heeft een vast menu van duurzame maatregelen. Elk hoofdstuk heeft zijn eigen credits.
Stel, je werkt aan de categorie 'Energie'. Je kunt credits verdienen voor isolatie, voor zonnepanelen, voor warmtepompen.
Je kunt ook credits scoren voor je ontwerpproces. Bijvoorbeeld door een energie-expert vroeg in het project te betrekken.
Elke credit levert een bepaald aantal punten op. De som van al die credits bepaalt je score. Het is een keuzemenu.
Je kunt niet alles doen. Je moet slim kiezen.
Er is één categorie die nu extra belangrijk is: 'Materialen'. Dit is waar de niche van circulair bouwen en biobased materialen tot leven komt. Hier draait het om de herkomst van je bouwproducten. Je krijgt punten voor materialen met een gecertificeerde duurzaamheidsverklaring, zoals een Environmental Product Declaration (EPD).
Je krijgt extra punten voor biobased materialen. Denk aan hout van FSC-gecertificeerde bossen, of isolatie van vlas of hennep.
Merken als Gutex (houtvezelplaten) of Pavatex (houtvezel) scoren hier goed. Ook circulair bouwen is een speerpunt.
Je kunt punten verdienen door materialen te hergebruiken. Urban mining is hier een sleutelwoord. Slopen zonder te vernietigen.
Materialen een tweede leven geven. Het is een streng systeem. Je moet bewijzen leveren.
Een foto is niet genoeg. Je hebt materiaalcertificaten nodig.
Je hebt berekeningen nodig. Je hebt een BREEAM-expert nodig.
Deze expert begeleidt het proces. Hij of zij zorgt dat de credits goed worden vastgelegd. Zonder expert kom je niet ver.
De expert is de gids door het woud van regels en eisen.
Hij zorgt dat je niet per ongeluk punten mist door een verkeerd formulier.
De kosten: wat kost zo'n BREEAM-NL traject?
Natuurlijk kost geld. Een certificaat is geen gratis sticker.
Je betaalt voor de registratie, de beoordeling en het certificaat zelf. De kosten hangen af van het BREEAM-NL niveau dat je wilt halen, of de keuze tussen BREEAM-NL versus LEED certificering voor jouw project. Het is een trapsgewijze investering.
Hoe hoger je mik, hoe meer werk en dus hoe duurder. De kosten bestaan uit twee delen: de kosten voor de BREEAM-expert en de kosten voor de certificerende instelling (de geregistreerde assessor).
Laten we een indicatie geven. Voor een gemiddeld project, bijvoorbeeld een kantoor van 2.000 m², liggen de totale kosten voor BREEAM-NL In Use (voor bestaande gebouwen) vaak tussen de €5.000 en €10.000. Dit is voor het basisniveau.
Wil je Excellent of Outstanding halen? Dan komen er kosten bij voor extra metingen, adviezen en de uitgebreide audit.
De kosten voor de expert lopen dan op. Reken op een bedrag van €10.000 tot €20.000 voor het hele traject naar Excellent.
Dit is exclusief de daadwerkelijke bouwkosten om de duurzame maatregelen te realiseren. De investering in zonnepanelen of een groen dak telt niet mee in deze bedragen. Voor een nieuwbouwproject (BREEAM-NL Gebouw) liggen de kosten vaak hoger. Dit proces is complexer.
De eisen zijn strenger. Een schatting voor een vergelijkbaar gebouw (2.000 m²) is dat je moet denken aan €15.000 - €25.000 voor het certificeringsproces tot Excellent.
Outstanding kan makkelijk oplopen naar €30.000 of meer. Dit komt door de vereiste diepgaande analyses, zoals een Circulair Meten rapport en extra energie-scans. Het is een investering, die zich terugbetaalt in lagere exploitatiekosten en een hogere verhuurbaarheid. Een BREEAM Outstanding label is een marketingtool van onschatbare waarde.
Praktische tips om te beginnen
Wil je aan de slag? Goed plan. Begin op tijd. Echt. BREEAM-NL is geen ietsje-na-bouwen-thing.
De meeste punten verdien je in de ontwerpfase. Als de tekeningen af zijn, is het vaak te laat voor slimme keuzes.
Begin dus meteen bij het eerste schetsje. Betrek je BREEAM-expert er direct bij om veelgemaakte fouten tijdens de certificering te voorkomen. Hier een concreet stappenplan:
- Kies je ambitieniveau. Wil je Good, Excellent of Outstanding? Dit bepaalt je budget en je aanpak.
- Registreer je project. Doe dit via de website van DGBC. Dit is verplicht.
- Huur een expert in. Zoek een gecertificeerde BREEAM-NL expert. Vraag naar ervaring met jouw type project.
- Maak een BREEAM-werkplan. De expert helpt je om een lijst te maken van alle maatregelen die nodig zijn voor jouw score.
- Focus op de niche. Kies voor biobased materialen. Gebruik houtvezelisolatie. Kies voor circulair geproduceerde gevelbekleding. Vraag leveranciers om EPD's. Dat is goud waard voor je score.
- Documenteer alles. Bewaar alle certificaten, facturen en rapporten. Zorg dat je kunt bewijzen wat je doet.
Thomas is bouwkundig ingenieur en adviseur circulaire economie in de bouwsector. Hij helpt aannemers, architecten en opdrachtgevers met de transitie naar circulair en biobased bouwen.