BREAAM-NL Nieuwbouw versus BREEAM-NL Renovatie: essentieel verschil
Stel je voor: je staat voor een bouwproject. Een splinternieuw kantoorpand of een bestaand gebouw dat een flinke opknapbeurt krijgt.
Je wilt duurzaam bouwen, met biobased materialen en een circulair concept. Dan kom je BREEAM-NL tegen. Maar welke certificering kies je?
BREEAM-NL Nieuwbouw of BREEAM-NL Renovatie? Het lijkt simpel, maar het verschil is groot.
Het bepaalt je aanpak, je materiaalkeuze en je budget. Dit is geen abstracte theorie; het is de praktische gids voor jouw project.
Wat is het precies en waarom doet het ertoe?
BREEAM-NL is hét meetinstrument voor duurzaam bouwen in Nederland. Het geeft een gebouw een score op basis van prestaties op gebieden als energie, water, materialen en gezondheid.
Je krijgt een certificaat met een ster: van één tot en met vijf sterren.
Een BREEAM-NL-certificaat is een bewijs dat je serieus werk maakt van circulair bouwen en biobased materialen. Waarom kiezen tussen nieuwbouw en renovatie? Omdat de uitgangspositie totaal anders is.
Bij nieuwbouw begin je op een leeg blad. Je kunt alles vanaf de basis ontwerpen voor maximale duurzaamheid.
Bij renovatie werk je met bestaande structuren. Je moet slimme keuzes maken binnen bestaande muren en installaties. De keuze voor de juiste BREEAM-NL-variant bepaalt of je een project soepel kunt realiseren of vastloopt in onhaalbare eisen. Een certificaat is geen papieren tijger.
Het is een marketingtool, een bewijs voor investeerders en een leidraad voor je team.
Het toont aan dat je kiest voor hergebruik, voor lage CO2-uitstoot en voor gezonde binnenluchtkwaliteit. In een tijd waarin urban mining en biobased bouwen steeds belangrijker worden, is dit een essentieel keurmerk.
De kern van het verschil: scope en uitgangspunten
Het grootste verschil zit in de scope. BREEAM-NL Nieuwbouw (ook wel BREEAM-NL Beheer en Gebruik Nieuwbouw) kijkt naar het hele gebouw vanaf de eerste schets. Alles is nieuw.
Je kunt kiezen voor houten constructies van lokale leveranciers, biobased isolatie zoals hennep of vlas, en een gesloten waterkringloop.
De credits zijn volledig toegesneden op een schone lei. Bij BREEAM-NL Renovatie (Beheer en Gebruik Bestaand Bouw) is de uitdaging anders. Je werkt met een bestaande fundering, dragende muren en dakconstructie.
Je kunt niet zomaar even de vloer isoleren met 20 centimeter biobased materiaal als de plafondhoogte beperkt is. De criteria zijn aangepast aan de realiteit van bestaande bouw.
Het gaat om slim aanpassen, niet om alles slopen en opnieuw beginnen. Een concreet voorbeeld: energieverbruik. Bij nieuwbouw eist BREEAM-NL vaak een extreem lage EPC (Energieprestatiecoëfficiënt), soms onder de 0,2. Dat haal je met triple glis en een warmtepomp.
Bij renovatie mag je vaak uitgaan van een verbetering ten opzichte van de huidige situatie.
Je kunt een bestaand pand van EPC 1,5 naar 0,8 brengen en alsnog een hoge score halen. Dit maakt renovatie vaak financieel haalbaarder. Ook de materiaalkeuze verschilt.
In nieuwbouw kies je vaak voor nieuwe biobased materialen, zoals CLT (Cross Laminated Timber) of isolatie van schapenwol. In renovatie draait het vaak om hergebruik.
Je demonteert materialen uit sloopgebouwen en verwerkt ze in je nieuwe ontwerp. Dit sluit perfect aan bij het concept urban mining: de stad als mijn voor grondstoffen.
De werking: credits, categorieën en de score
BREEAM-NL werkt met credits. Elke credit levert punten op in een categorie.
Beide varianten hebben dezelfde categorieën, maar de weging verschilt. Denk aan Energie, Water, Materialen, Gezondheid, Verkeer, Afval, Landgebruik & Ecologie, en Emissies.
Bij nieuwbouw ligt de focus vaak zwaarder op innovatie en ontwerp. Je kunt extra credits scoren met geïntegreerde ontwerpstrategieën. Denk aan een groendak dat water opvangt en isolatie biedt, of een biobased gevel die lucht zuivert.
Dit levert vaak meer punten op dan bij renovatie, omdat je het vanaf scratch kunt inbouwen. Bij renovatie draait het om prestatiegericht verbeteren.
De categorie Materialen is hier cruciaal. Je krijgt credits voor het hergebruik van materialen. Bijvoorbeeld: je hergebruikt 75% van de bestaande bouwmaterialen, zoals bakstenen, stalen balken of houten vloeren. Dit is waar urban mining tot leven komt.
Je koopt niet nieuw, je demonteert zorgvuldig en hergebruikt lokaal. De score wordt bepaald door het percentage behaalde credits.
Een score van 70% of meer geeft een BREEAM-NL Excellent-certificaat. 85% of meer geeft Outstanding. Voor nieuwbouw is Excellent vaak het streven tijdens het volledige certificeringstraject.
Voor renovatie is een score van 70% al een enorme prestatie, gezien de beperkingen van het bestaande gebouw. De werking is transparant: je dient bewijsmateriaal in.
Voor biobased materialen lever je leveranciersverklaringen in. Voor hergebruik lever je foto's en demontageplannen in. Een geaccrediteerde certificatiepartij, zoals DGBC (Dutch Green Building Council), controleert dit.
Prijzen, modellen en kostenindicaties
De kosten voor BREEAM-NL certificering hangen af van de omvang van het project en de gekozen status.
Ontdek hier welke certificering past bij jouw circulaire ambities. Er zijn drie modellen: Basic, Performance en Performance Plus. Basic is het goedkoopst, maar beperkt in ondersteuning.
Performance is het meest gangbaar. Voor een nieuwbouwproject van 2.000 m² (bijvoorbeeld een biobased kantoor) liggen de kosten voor BREEAM-NL Nieuwbouw Performance rond de €10.000 - €15.000.
Wanneer je de kosten van certificeringstrajecten vergeleken hebt, zie je dat dit inclusief de registratiekosten en de ondersteuning van een adviseur is.
Voor een Outstanding-certificaat loopt dit op naar €20.000 of meer, vanwege de intensievere controles. Voor een renovatieproject van dezelfde grootte zijn de kosten vergelijkbaar, maar de adviseurskosten kunnen iets hoger zijn. Omdat je te maken hebt met bestaande bouw, is de administratie vaak complexer. Verwacht €12.000 - €18.000 voor een Performance-model.
Het hergebruik van materialen (urban mining) kan de materiaalkosten verlagen, maar de arbeidskosten voor zorgvuldige demontage zijn hoger. Er zijn ook subsidies beschikbaar.
De Investeringssubsidie Duurzame Energie (ISDE) kan helpen bij de aanschaf van warmtepompen of zonneboilers, wat je BREEAM-score verhoogt. Daarnaast zijn er speciale regelingen voor circulair bouwen via de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Let op: de prijzen zijn indicatief.
Een project met veel biobased materialen, zoals houten gevels van Lariks of isolatie van schapenwol, kan duurder zijn in aanschaf, maar levert wel credits op in de materiaalcategorie.
Een renovatie met veel hergebruik van bakstenen kan materiaalkosten besparen, maar vraagt meer tijd voor de voorbereiding.
Praktische tips voor je project
- Start vroeg: Betrek een BREEAM-adviseur al in de conceptfase. Voor nieuwbouw betekent dit: teken duurzaamheid in vanaf de eerste schets. Voor renovatie: inventariseer welke materialen je kunt hergebruiken voordat je sloopwerk start.
- Kies voor biobased: Gebruik materialen met een lage CO2-voetafdruk. Denk aan houten constructies, hennepbeton of schapenwol isolatie. Vraag om Environmental Product Declarations (EPD's) om de impact te meten.
- Plan urban mining: Bij renovatie: demonteer materialen zorgvuldig. Bewaar bakstenen, stalen balken en houten vloeren. Hergebruik ze in het nieuwe ontwerp. Dit levert direct credits op in de materiaalcategorie.
- Focus op gezondheid: Kies voor low-VOC verf en biobased binnenafwerking. Dit telt zwaar in beide certificeringen. Voor renovatie is dit vaak makkelijker te realiseren dan een volledig nieuwe constructie.
- Documenteer alles: Houd een digitaal materiaalpaspoort bij. Noteer welke materialen waar vandaan komen en hoe ze hergebruikt kunnen worden. Dit is essentieel voor BREEAM-NL Renovatie.
- Check de locatie: Voor nieuwbouw: kies voor een brownfield-locatie (hergebruik van verontre