Biobased waterdichtingslagen voor kelders en funderingen
Stel je voor: je bouwt een prachtig duurzaam huis, maar dan begint het water onder je vloer te sijpelen. Een nachtmerrie, toch?
Traditionele oplossingen zijn vaak chemische dichtingslagen die het milieu belasten. Gelukkig is er een betere, natuurlijke manier.
We hebben het over biobased waterdichtingslagen voor je kelder en fundering. Dit is de toekomst van bouwen: materialen die niet alleen beschermen, maar ook bijdragen aan een gezondere planeet. Je wilt weten hoe dat werkt en wat het kost? Laten we dat samen ontdekken.
Wat zijn biobased waterdichtingslagen eigenlijk?
Biobased waterdichtingslagen zijn producten die gemaakt zijn van plantaardige of dierlijke materialen in plaats van aardolie.
Denk aan hennep, kalk, lijnolie, of zelfs schimmels. Ze vormen een natuurlijke barrière tegen water, maar zijn wel 'ademend'. Dat is een groot verschil met de standaard bitumen die we vaak zien. Bitumen sluit alles hermetisch af en kan op den duur scheuren.
Een goed voorbeeld is StoColor Lotusan. Dit is een verf die zichzelf reinigt en water afstoot, gebaseerd op de structuur van lotusbloemen.
Natuurlijk gaat het bij kelders om meer dan alleen verf. We hebben het over speciale coatings en pleisters die voorkomen dat grondwater binnenkomt.
Ze zijn vaak mineraal- of emulsiegebaseerd en ontwikkeld voor duurzaamheid. Ze lossen op in water, maar worden na droging waterafstotend. Het mooie van deze materialen is dat ze passen in een circulair bouwproces.
Je gebruikt grondstoffen die hernieuwbaar zijn. Als je ooit besluit om de kelder anders in te delen, kun je deze materialen vaak makkelijker verwijderen of verwerken.
Geen agressieve chemische resten die in de grond lekken. Het draagt allemaal bij aan het concept van Urban Mining: de stad als mijn, waar materialen hergebruikt worden.
Waarom kies je voor biobased in de fundering?
De keuze voor biobased gaat verder dan alleen het milieu. Je woning krijgt een beter binnenklimaat.
Omdat de muren en vloeren kunnen 'ademen', blijft vocht dat van binnenuit komt makkelijker verdwijnen. Dit voorkomt schimmelvorming en zorgt voor frisse lucht. Veel traditionele waterdichting zorgt voor een broeikas effect in je kelder, wat je liever niet wilt.
Denk ook aan de levensduur. Producten zoals Remmers WaKo 221 (hoewel chemisch, zijn er biobased alternatieven met vergelijkbare eigenschappen) zijn vaak duurzamer op de lange termijn.
Maar de echte biobased varianten, zoals kalkgebonden pleisters, zijn vaak zelfreparerend. Kleine scheurtjes worden door het materiaal zelf 'geheeld' door koolstofopname uit de lucht.
Dat bespaart je een hoop onderhoudskosten op termijn. Het draagt ook bij aan je energielabel. Een droge kelder is een koude kelder, tenzij je het goed isoleert. Biobased materialen hebben vaak een isolerende werking van zichzelf.
Combineer je waterdichting met isolatie van schapenwol of kurk? Dan profiteer je direct van de uitstekende geluidsisolatie van biobased materialen. Dit is precies wat we bedoelen met slim, duurzaam bouwen zonder concessies te doen.
De werking en specifieke varianten
Laten we kijken naar hoe dit in de praktijk werkt. Er zijn een paar hoofdtypen die je moet kennen.
Allereerst heb je de minerale, kalkgebonden systemen. Deze bestaan uit kalk, zand en natuurlijke toevoegingen. Ze hechten zich vast aan de ondergrond en vormen een harde, maar lichte laag.
Ze zijn perfect voor muren die licht vochtig worden, maar niet onder water staan.
Voor de zwaardere gevallen, zoals een kelder die in grondwater staat, zijn er biologische emulsies. Denk aan producten op basis van aardappelzetmeel of natuurlijke harsen. Een bekend concept in de biobased wereld is Myco-architecture, waarbij schimmels (mycelium) worden gebruikt om materialen te binden.
Hoewel dit nog in de kinderschoenen staat voor waterdichting, zijn er al coatings op basis van paddenstoelen die water afstoten. Het werkt als een natuurlijke lijm die water tegenhoudt.
Een specifieke variant die je steeds vaker ziet zijn de 'groene' dichtingspasta's.
Deze zijn vaak te verwerken met een kwast of roller, net als verf. Een product als EcoCocon (oorspronkelijk een isolatie-systeem) maakt gebruik van natuurlijke vezels en kalk. Dit systeem is waterregulerend. Het neemt geen water op, maar het reguleert de vochtigheid in de ruimte. Dit is ideaal voor funderingsmuren die je droog wilt houden zonder een plastic zak om je huis te trekken.
Prijsindicaties per type
- Kalkgebonden pleisters (mineraal): Deze zijn vaak het goedkoopst. Reken op ongeveer €15 tot €25 per m². Dit is exclusief arbeid, maar het materiaal is makkelijk zelf te verwerken.
- Natuurlijke emulsies (biopolymeren): Dit is de middenklasse. Deze vloeistofachtige coatings kosten tussen de €30 en €50 per m². Ze zijn vaak dikker en vereisen meer lagen.
- Innovatieve biobased systemen (zoals mycelium of hoogwaardige mengsels): Dit is de topklasse. Hier betaal je al snel €60 tot €90 per m² voor. Dit is vaak maatwerk en wordt vaak toegepast in projecten die streven naar BREEAM Outstanding of LEED Platinum.
Praktische tips voor de doe-het-zelver
Als je zelf aan de slag gaat, is de voorbereiding het halve werk.
Zorg dat je ondergrond schoon, droog en stabiel is. Verwijder alle losse delen. Gebruik een biobased primer voordat je de eindlaag aanbrengt.
Dit zorgt voor de hechting. Zonder primer heb je kans dat je dichtingslaag loslaat na de eerste de beste regenbui.
Let op de temperatuur. Biobased materialen zijn gevoelig voor vorst, wat invloed kan hebben op de kosten van duurzame bouwgrondstoffen.
Werk niet als het onder de 5 graden is. Sommige producten, zoals bepaalde lijnolie-gebaseerde coatings, hebben een droogtijd van 24 tot 48 uur. Zorg voor goede ventilatie, maar niet teveel tocht. Het voelt misschien alsof je gewoon verf aanbrengt, maar de dikte van de laag is cruciaal.
Gebruik een natuurlatex roller voor de beste dekking. Combineer het met 'Urban Mining'.
Kijk of je materialen kunt hergebruiken. Heb je oude kalkmortel over van een ander project? Meng het niet zomaar door je nieuwe dichtingslaag, tenzij je precies weet wat je doet.
Maar oude bakstenen of puin kun je wel gebruiken voor de drainage rondom je fundering.
Zorg voor een goeie drainage, dat ontlast je waterdichtingslaag enorm. Zo gaat je biobased investering jaren mee, zeker wanneer je kiest voor producten die uitvoerig zijn onderworpen aan versnelde verouderingstesten voor biobased bouwmaterialen. Als je twijfelt over de juiste keuze, schakel dan een specialist in.
Vraag specifiek naar producten die voldoen aan de Cradle to Cradle principes.
Zo weet je zeker dat je kiest voor een oplossing die niet alleen je kelder droog houdt, maar ook de toekomst van onze planeet veiligstelt. Bouwen is een keuze, kies slim.