Biobased composieten voor buitentoepassingen: terrasplanken en gevels
Stel je voor: je staat in de bouwmarkt, je wilt een terras of gevel bekleden, en je wilt iets dat mooi is, lang meegaat én goed voor de planeet.
Dan kom je biobased composieten tegen. Dat is niet zomaar een plank; het is een slimme mix van natuurlijke vezels en gerecyclede kunststoffen. Ideaal voor buiten, want het rot niet, splintert nauwelijks en voelt warm aan. In deze gids neem ik je mee langs wat het precies is, waarom het zo goed werkt, welke opties je hebt en hoe je ermee aan de slag gaat. Laten we beginnen.
Wat zijn biobased composieten eigenlijk?
Een biobased composiet is een materiaal dat je maakt door natuurlijke vezels te combineren met een kunststoflijm.
Denk aan houtvezels, rijstvlies of zelfs schillen van noten, gemengd met gerecycled polyethyleen (PE) of polypropyleen (PP). Het resultaat voelt aan als hout, maar het gedraagt zich als kunststof. Je kunt het gewoon zagen, boren en monteren, net als traditionele planken. Het verschil met gewoon hout?
Biobased composieten zijn waterdicht, rot niet en zijn vaak volledig circulair. Dat betekent dat je ze na hun levensduur weer kunt verwerken tot nieuwe producten.
Denk aan terrasplanken die na twintig jaar weer terugkomen als nieuwe gevelbekleding.
Dat is urban mining in de praktijk: materialen hergebruiken zonder nieuwe grondstoffen te winnen. Waarom is dat belangrijk? Omdat de bouwsector verantwoordelijk is voor een groot deel van de CO2-uitstoot.
Met biobased composieten verlaag je die voetafdruk. Bovendien ben je minder afhankelijk van schaars hout of nieuwe kunststoffen. Je gebruikt wat er al is.
Waarom werkt het zo goed voor buiten?
Buiten heb je te maken met regen, zon, vorst en temperatuurwisselingen. Traditioneel hout kan dan gaan werken: het krimpt, zet uit, splintert of verkleurt.
Biobased composieten zijn ontwikkeld om die uitdagingen aan te kunnen. De kunststoflijm sluit de natuurlijke vezels af, waardoor vocht niet kan binnendringen.
Dat betekent geen schimmel, geen rot en minder onderhoud. Een ander voordeel is de duurzaamheid; uit versnelde verouderingstesten voor biobased bouwmaterialen blijkt dat veel composieten een levensduur van 20 tot 30 jaar hebben. Ze zijn bestand tegen UV-straling, waardoor ze niet snel verkleuren.
En omdat ze gemaakt zijn van gerecyclede materialen, dragen ze bij aan een circulaire economie. Je kunt ze na gebruik weer inleveren bij de fabrikant voor recycling.
Ook praktisch: ze zijn lichter dan massief hout, wat het monteren vergemakkelijkt. Je hebt geen zware machines nodig. Bovendien zijn ze vaak voorzien van een antisliplaag, wat veilig is bij natte terrassen of trappen.
De kern: hoe werkt het en wat zijn de varianten?
Biobased composieten worden gemaakt door natuurlijke vezels te mengen met kunststofkorrels. Dit mengsel wordt verhit en geëxtrudeerd tot planken, panelen of speciaal vormstukken voor complexe gevels.
Het proces is energiezuinig en produceert weinig afval. De vezels geven sterkte, de kunststof zorgt voor flexibiliteit en waterbestendigheid. Er zijn verschillende varianten: Elke variant heeft zijn eigen toepassing. Voor een terras kies je een plank met een antisliplaag. Voor een gevel wil je misschien een gladde afwerking die makkelijk schoon te maken is.
- Planken van houtvezel en gerecycled PE: deze lijken het meest op traditioneel hout. Ze zijn verkrijgbaar in breedtes van 140 mm tot 200 mm en diktes van 20 mm tot 25 mm. Prijzen liggen tussen €45 en €70 per vierkante meter. Merken als TimberTech en Millboard bieden deze varianten aan.
- Panelen van rijstvlies en PP: deze zijn lichter en hebben een fijnere structuur. Ze zijn geschikt voor gevels en worden geleverd in platen van 1200 mm x 2400 mm. Prijs: €60 tot €90 per plaat. Eco-Composites is een bekende leverancier.
- Combinaties met schelpen of kurk: voor een unieke uitstraling. Bijvoorbeeld terrasplanken met een toplaag van gerecyclede oesterschelpen. Dit is iets duurder, rond €80 per vierkante meter, maar zeer slijtvast.
Prijzen en praktische overwegingen
Hoewel de prijsontwikkeling van biobased bouwmaterialen gunstig oogt, zijn composieten niet altijd direct goedkoper dan hout, maar wel voordeliger op de lange termijn.
- Terrasplanken van houtvezel/PE: €45-70 per m²
- Gevelpanelen van rijstvlies/PP: €60-90 per plaat (1,44 m²)
- Luxe varianten met kurk of schelpen: €80-100 per m²
Je bespaart op onderhoud en vervanging. Hieronder een overzicht van gemiddelde prijzen:
- Garantie: kies voor merken die minimaal 10 jaar garantie geven op verkleuring en structuur.
- Certificering: zoek naar FSC- of Cradle to Cradle-certificaten. Dat bewijst dat het materiaal circulair is.
- Leverancier: vraag naar lokale bedrijven die materialen hergebruiken. Sommige leveranciers nemen oude planken terug voor recycling.
Bij de aanschaf let je op: Montage is eenvoudig. Je bevestigt de planken met clips of schroeven op een onderstructuur van aluminium of gerecycled kunststof. Zorg voor een kleine voeg (3-5 mm) tussen planken voor uitzetting. Gebruik roestvrijstalen schroeven om corrosie te voorkomen.
Praktische tips voor je project
Begin met een goede voorbereiding. Meet je terras of gevel nauwkeurig op en reken uit hoeveel materiaal je nodig hebt.
Bij een terras van 20 m² heb je ongeveer 22 m² planken nodig (inclusief zaagverlies). Bestel altijd een beetje extra. Investeer in de juiste onderconstructie.
Een aluminium frame gaat langer mee dan houten balken en is beter bestand tegen vocht.
Bij gevels kun je kiezen voor een ventilerend systeem, wat schimmelvorming voorkomt. Onderhoud is minimaal. Af en toe schoonmaken met water en een zachte borstel is voldoende. Geen olie, geen beits, geen verf. Als je een vlek hebt, gebruik dan een milde zeep.
Bij twijfel vraag de leverancier om advies. Denk aan de circulaire cyclus.
Bewaar de aankoopbon en vraag naar innameprogramma's. Fabrikanten zoals TimberTech hebben programma's waarbij je oude planken kunt inleveren voor korting op nieuwe materialen. Zo sluit je de cirkel.
Als laatste: combineer biobased composieten met andere duurzame materialen. Gebruik gerecyclede aluminium profielen voor de gevel of een groendak op je terras.
Zo maak je je project nog groener.